Дональд Трамптын администрация эл аралык аренада экономикалык басымды күчөтүп, таасир кылуу үчүн тарифтерди киргизүүдө. АКШнын президенти жаңы билдирүүсүндө Иран менен иш алып барган бардык өлкөлөр үчүн 25% бажы салыгын киргизерин жарыялады, бул Кыргызстанга түздөн-түз таасир этет. Эми Ислам Республикасы менен соода мамилеси бар ар бир өлкө, Америка Кошмо Штаттары менен келишимдерге 25% бажы салыгы төлөйт.
Бул чара мурдагы тарифтерге кошулат. Эскерте кетсек, 2025-жылдын 1-августунан тартып Вашингтон Борбордук Азия үчүн атайын бажы салыктарын киргизген: Казакстан үчүн 25%, Кыргызстан, Тажикстан жана Түркмөнстан үчүн 10% түзөт.
Кыргызстан үчүн бул чечим маанилүү чакырык болуп саналат. Мурда республика ирандык порттор аркылуу логистиканы өнүктүрүүгө чоң үмүт артып, аларды эл аралык рынокторго чыгуу үчүн негизги түйүндөр катары пайдаланууну пландаштырган. Бирок АКШ менен соодада жогорку бажы салыктарынын киргизилиши бул пландарды коркунучка салып жатат.
Быйылкы жылдын маалыматтары Кыргызстан менен Ирандын экономикалык байланыштарынын маанилүүлүгүн көрсөтүп турат: 2025-жылдын биринчи он айында Кыргызстан Ирандан 35 миллион долларлык товар (негизинен балык, боёк жана кен казуу жабдуулары) импорттоду. Жооп катары Иран Кыргызстандан 30 миллион долларлык продукция импорттоду, анын көпчүлүгүн фасоль жана пахта түздү. Вашингтондун ультиматуму бул соода агымдарын шек жаратат жана Кыргызстанды стратегиялык логистикалык пландары менен АКШга экспортту колдоонун ортосунда компромисс издөөдө мажбур кылууда.
