Археологдор Хакасиядагы Итколь II курганында III миң жылдыктын аягынан бери сакталып келген уникалдуу сүрөттү чагылдырган таш плитаны табышты. Материалдык маданияттын тарыхы боюнча РАНнын Куткаруу археологиясы борбору билдиргендей, плитада стилизацияланган жүз сүрөттөлгөн, ага 18 сырдуу фигуралар сегменттер түрүндө кошулган.
Алардын жети фигурасы көз, мурун жана ооз аймагында жайгашкан, калган он бири болсо баштын жогорку бөлүгүндө. Бул формалар окуневская маданиятындагы мүрзөлөрдө табылган таш "ай формасындагы" асылбаларды эске салат. Укумуштуулар бул асылбалар байыркы кийимдерде ритуалдык функцияны аткарган болушу мүмкүн деп болжолдошот.
Изилдөөчүлөр: "Бул композициядагы "асылбалардын" жайгашуусу жана саны ай календарынын маанилүү аспекттери менен байланыштуу" деп баса белгилешет. Бул ачылыш Сибирдин байыркы элдери ай фазаларын көзөмөлдөө үчүн ушундай символдорду колдонушкан деген гипотезаны тастыктап турат.
Курган өзү б.з.ч. 2880-2630 жылдарды камтыган вертикалдуу плиталардан турган конструкция болуп, ичинде тогуз жерге коюу бар. Алардын көбү дээрлик бош болсо да, археологдор байыркы жебе таяктары үчүн сөөгү түздөөчү сейрек артефактты табышты. Мындай табылгалар окуневская маданиятындагы мүрзөлөрдө өтө сейрек кездешет жана бул табылганы өзгөчө баалуу кылат.
Маалымат
Окуневская маданият – бул бронза доорундагы мал чарбачылыгы менен алектенген археологиялык маданият, Минусин котловинасынын аймагында Енисейдин орто агымында (бүгүнкү Хакасия, Красноярск крайынын түштүгү жана Тыва) жайгашкан. Ал 1928-жылы биринчи жолу табылган Окунев улусунун атынан аталган. Маданият негизинен таш плиталардан жасалган төрт бурчтуу тосмолор менен курчалган кургандык эстеликтери менен белгилүү.
Эзил: sibirnews.ru
