Президент белгилегендей, Токтогул ГЭСи сыяктуу эски станциялар, 50-жылдарда, 60-жылдарда жана 70-жылдарда курулган, он жылдар бою оңдолгон эмес жана 50 жылдан ашык үзгүлтүксүз иштеп келет.
«Биз бийликке келгенде, бул объектилердин абалы критикалык болду. Төрт жыл ичинде масштабдуу модернизация жүргүзүлдү: Токтогул ГЭСинде төрт агрегат жаңыланды, бул кубаттуулукту 240 МВтка көбөйтүүгө мүмкүнчүлүк берди. Бул кадамдар болбосо, биздин өлкө электр энергиясында олуттуу чектөөлөргө туш болмок», - деп түшүндүрдү Жапаров.
Ал ошондой эле, жүзгө жакын жаңы ГЭС куруу, учурдагы станцияларды модернизациялоо, ошондой эле күн жана шамал энергиясы булактарын интеграциялоо пландалып жатканын кошумчалады, бул өлкөнүн энергетикалык көз карандысыздыгы үчүн ишенимдүү негиз түзөт.
«Кара-Кечеде 1 200 МВт кубаттуулуктагы жылуулук электр станциясы курулууда, ошондой эле Камбар-Ата-1 долбоору бар. 1 860 МВт кубаттуулуктагы Камбар-Атинская ГЭС-1дин курулушу Кыргызстан тарыхындагы эң ири энергетикалык долбоор болот. Бул станциянын ишке кириши менен биздин өлкө ички муктаждыктарын толугу менен камсыз кылып, электр энергиясын экспорттоочу өлкөгө айланат, коңшу өлкөлөрдүн энергетикалык туруктуулугун колдоп турат. Бул долбоор улуттун күчүн, экономикалык көз карандысыздыгын жана Кыргызстандын стратегиялык келечегин символдойт», - деп кошумчалады президент.
Токтогул ГЭСи тууралуу маалымат
«Электр станциялары» ААКсынын маалыматы боюнча, Токтогул ГЭСинин курулушу 1962-жылы башталган, ал 1975-жылы эксплуатацияга берилген. Станцияда төрт гидроагрегат орнотулган, ар биринин өзүнүн номерлери бар. Агрегаттарды алмаштыруу, Энергетика министрлигинин маалыматы боюнча, 2022-2025-жылдар аралыгында жүргүзүлөт:
- алмаштырууга биринчи кезекте турган гидроагрегат №4 2022-жылдын декабрь айынын аягында эксплуатацияга берилген (Энергетика министрлигинин расмий маалыматы 2022-жылдын 20-декабрына таандык).
- алмаштырууга экинчи кезекте турган жаңы гидроагрегат №2 2023-жылдын декабрь айынын башында толугу менен орнотулуп, сынак иштерин өткөргөн (Электр станциялары тарабынан берилген маалымат 2023-жылдын 12-декабрында жарыяланган).
- алмаштырууга үчүнчү кезекте турган гидроагрегат №1 2024-жылдын ноябрь айынын аягында ишке киргизилет (Энергетика министрлигинин расмий маалыматы 2024-жылдын 19-ноябрында келип түшкөн).
- алмаштырууга акыркы кезекте турган жаңы гидроагрегат №3 2025-жылдын ноябрь айынын ортосуна чейин алмаштырылат (Энергетика министрлигинин расмий маалыматы 2025-жылдын 12-ноябрында күтүлүүдө).
Камбар-Атинская ГЭС-1 тууралуу маалымат
Камбар-Атинская ГЭС-1дин дамбасы Токтогул районунда, Камбар-Атинская ГЭС-2ден 9 км жогору, Токтогул ГЭСинин дамбасынан 75 км алыстыкта, Нарын дарыясында жайгашат. Соңку маалыматтар боюнча, долбоордун баасы $3,5 млрд, бул маалыматты энергетика министри Таалайбек Ибраев 2025-жылдын январь айында эл аралык иштер боюнча парламент комитетинин жыйынында тастыктады.
Долбоордун техникалык тапшырмасына ылайык, негизги курулуш 2027-жылы башталат, ал эми толук эксплуатацияга берүү 2035-жылга пландалууда.
Соңку жылдарда ГЭСтин курулушу үчүн даярдык иштер жүргүзүлдү, анын ичинде жол, көпүрө, подстанция, жумушчу шаарчаны куруу, туннель жана ЛЭП тартуу бюджеттик каражаттардын эсебинен жүргүзүлдү. Камбар-Атинская ГЭС-1дин орнотулган кубаттуулугу 1880 МВт, ал эми жылдык электр энергиясын өндүрүү болжол менен 6 миллиард кВт.ч түзөт, бул учурдагы деңгээлден өндүрүүнүн өсүшүн үчтөн бир бөлүккө жогорулатат. Дамбанын бийиктиги 260,8 метрди, ал эми суу сактагычтын жалпы көлөмү 5,4 миллиард кубометрди түзөт.
