КРда адам укуктары боюнча документалдык кинонун эл аралык фестивалы өттү

Евгения Комарова Коом
VK X OK WhatsApp Telegram
КРда адам укуктары боюнча документалдык кино эл аралык фестивалы өттү
2025-жылдын 12-16-декабрында Кыргызстандын борборунда "Бир Дуйно Кыргызстан" аттуу XIX Эл аралык адам укуктары боюнча документалдык кино фестивалы өттү. Бул маанилүү иш-чаранын уюштуруучуларынын бири Кыргыз Республикасынын Омбудсмен институту болду. Бул фестиваль Борбордук Азияда адам укуктары боюнча маселелерди талкуулоого уникалдуу платформа болуп, катышуучуларга искусство аркылуу адам укуктарын изилдөө мүмкүнчүлүгүн сунуштады.

Фестиваль БУУнун 80 жылдыгына жана 1975-жылдагы Хельсинкинин акыркы актысынын 50 жылдыгына арналган, ал эл аралык коопсуздук жана адам укуктарын коргоо үчүн негиз болуп берген.

Программанын ачылышы швейцариялык режиссер Стефан Циглердин "Мандат" (The Mandate) аттуу фильмдин көрсөтүлүшү менен белгиленди, ал адам укуктарын коргоо боюнча эл аралык уюмдардын, анын ичинде БУУ жана Эл аралык Кызыл Крест комитетинин ишин сынга алды.

"Бир Дуйно – 2025" кризистерди жеңүү боюнча тажрыйба алмашуу үчүн жай болуп, Кыргызстан, Өзбекстан, Казакстан, Тажикстан, Венгрия жана Молдова сыяктуу өлкөлөрдөн эл аралык эксперттер жана адам укуктарын коргоочуларды чогултту. Катышуучулардын арасында эл аралык укук боюнча көз карандысыз эксперттер, ошондой эле адам укуктарын коргоо уюмдарынын жана жарандык коомдун өкүлдөрү болду.

Фестиваль климаттык коопсуздук, социалдык жана маданий укуктар, ошондой эле балдардын укуктары жана гендердик теңдик боюнча мастер-класстар жана темалык лабораторияларды камтыды. Дискуссия сессиялары жарандык коом, мамлекеттик мекемелер жана эл аралык уюмдар ортосунда диалог үчүн платформа түздү.

Евгений Шацкий, БУУнун Адам укуктары боюнча жогорку комиссарынын башкармалыгынын координатору, Кыргыз Республикасынын "Некоммерциялык уюмдар жөнүндө" мыйзамынын НКО жана жарандык коомдун өнүгүүсүнө тийгизген таасири тууралуу доклад жасады.

Ошондой эле БУУнун "Бизнес жана адам укуктары" жетекчилик принциптерин илгерилетүүгө, ошондой эле эмгек укуктары жана корпоративдик жоопкерчилик боюнча талкуулар өткөрүлдү.

13-15-декабрда "Flutter" Технопарктын залында кино көрсөтүүлөр жана талкуулар өтүп, жүздөгөн көрүүчүлөр — ар кандай уюмдардын өкүлдөрү, студенттер, жаш режиссерлор жана активисттер чогулду. Бул адилеттик жана жаран укуктары боюнча маселелерди ачык талкуулоого инклюзивдүү атмосфера түздү.

Фестивалдын конкурс программасында 22 документалдык фильм көрсөтүлдү — 14 Кыргызстандан жана 8 чет өлкөдөн. Көрүүчүлөр эл аралык фестивалдардын жеңүүчүлөрү болгон мыкты иштерди, анын ичинде "Оскар" сыйлыгына номинацияланган фильмди көрүштү.

16-декабрда жабылуу аземи болуп, жеңүүчүлөр сыйланды. Лауреаттар "Бир Дуйно Кыргызстан" фестивалынын дипломдорун жана "Умай Эне" статуэткаларын алышты.

Сыйлыктар төмөнкү фильмдерге берилди:

Гран-при - "Биздин жер, биздин эркиндик" (Кения / АКШ / Португалия / Германия), режиссерлери Мина Нанди жана Зиппи Кимунду.

Эң жакшы эл аралык фильм - "Жолбун тигир" (Канада), режиссер Ниша Пахуджа, "Оскар" сыйлыгына номинант.

Эң жакшы улуттук фильм - "Жол" (Чыйыр, Кыргызстан), режиссер Айбек Байымбетов.

Жюринин атайын сыйлыгы - "Медиха" (АКШ / Ирак), режиссер Хасан Освальд.

Гендердик теңдикке арналган эң жакшы фильм - "Кикофф" (Испания / Италия), режиссерлери Стефано Обино жана Росер Корелла.

Социалдык жана эмгек укуктарына арналган эң жакшы фильм - "Ал Петя менен эмне болот?" (Чехия), режиссер Мартин Трабалика.

Экологиялык укуктар боюнча эң жакшы фильм - "Мен - дарыя, дарыя - мен" (Нидерланддар / Норвегия / Жаңы Зеландия), режиссер Петер Лом.

"Прорыв" номинациясында "Биз үйдөмү?" (Өзбекстан / Казакстан) жана "Тоолордун балдары" (Кыргызстан) белгиленди, ал эми "Улан улансын" категориясында "Иттер" (Кыргызстан) фильми.

Жабылуу аземинде ошондой эле маалыматтык чөйрөнүн коопсуздугу, искусство аркылуу адам укуктары жана башка маанилүү маселелер боюнча алты лабораториянын жыйынтыктары көрсөтүлдү.

"Бир Дуйно Кыргызстан" фестивалы адам укуктарын жана Борбордук Азиядагы биримдикти талкуулоо үчүн маанилүү эл аралык платформа катары өзүнүн ролун бекемдеди.
VK X OK WhatsApp Telegram

Дагы окуңуз: