Владимир Зеленский жана Дональд Трамп Флоридада жолугушту. Фото: Reuters / Jonathan Ernst.
Reuters маалыматтарына ылайык, Трамп жана Зеленский Киев менен Москва ортосундагы конфликтте тынчтык процессин тездетүүнүн жолдорун талкуулашты.
- Трамп Зеленский менен "тынчтык келишимине" "эбегейсиз жакындашканын" билдирди, бирок Донбасстын маселеси чечилбей калганын моюнга алды.
- Трамптын Мар-а-Лаго резиденциясында өткөн жолугушуудан кийин, эки лидер биргелешкен пресс-конференция өткөрүп, Украина үчүн коопсуздук кепилдиктери жана Донбастын статусу боюнча эки негизги маселеде прогресс болгонун белгилешти. Бирок тынчтык келишиминин деталдары жана мөөнөттөрү белгисиз бойдон калды. Трамп жакынкы "бир нече жумада" келишимге жетүү мүмкүнчүлүгү тууралуу маалымат бериле турганын болжолдоду, ошондой эле бир нече "туура эмес" аймактык маселелер бар экенин кошумчалады.
- Зеленский коопсуздук кепилдиктери боюнча жетишилген келишим тууралуу маалымдады, ал эми Трамп тараптар 95%га илгерилегенин жана Европа өлкөлөрүнүн "башкача милдеттерди" өзүнө алат деген үмүтүн билдирди.
- Жолугушуудан кийин Трамп Франция президенти Эммануэль Макрон менен прогресс тууралуу маалымат бөлүштү, ал Парижде коопсуздук кепилдиктери боюнча конкреттүү кадамдарды макулдашуу үчүн "Калкыган коалиция" түзүү пландарын жарыялады.
- Зеленский Россиянын Донбастан украин аскерлерин толук чыгаруу талабын жумшартууга үмүт артып жатканын билдирди. Россия аймакты толук көзөмөлгө алууну талап кылса, Украина учурдагы согуштук линияны чек ара катары сактап калууну каалайт.
- Эки лидер Донбастын келечеги дагы эле аныкталбаганын макулдашканымен, Трамп талкуулар туура багытта жүрүп жатканын белгиледи. АКШ Украина аскерлерин чыгарууга макул болсо, эркин экономикалык зона түзүүнү сунуштады, бирок бул сунушту ишке ашыруу боюнча белгисиздиктер бар. "Бул абдан татаал тема", - деп кошумчалады Трамп.
- Лиддерлер согуштан кийинки Украина үчүн коопсуздукту камсыз кылуу боюнча деталдарды да ачыктаган жок, бул Зеленский тарабынан "тынчтыкка жетишүү үчүн негизги учур" деп аталган.
- Зеленский тынчтык келишими парламент тарабынан бекитилиши же референдумга коюлушу керек экенин баса белгиледи, Трамп бул боюнча жардам берүүгө даяр экенин билдирди.
Трамптын Путин менен алдын ала сүйлөшүүсү
Зеленский менен жолугушуудан мурун Трамп жана Путин телефон аркылуу сүйлөшүштү, Трамп бул сүйлөшүүнү "продуктивдүү" деп баалады. Путиндин тышкы саясат боюнча жардамчысы Юрий Ушаков сүйлөшүүнү "достук" деп сүрөттөдү.Ушаковдун айтымында, Путин 60 күндүк ок атышууну токтотуу сунушу конфликтти узартат деп билдирди жана Донбасстын маселесин тез арада чечүүнүн зарылдыгын белгиледи. Трамп сүйлөшүү эки сааттан ашык уланарын айтып, Путин Украинага жардам көрсөтүүгө убада бергенин, анын ичинде арзан энергияны берүү боюнча, "Россия Украина ийгиликтүү болсун" деген ниетте экенин кошумчалады. Трамп Зеленский менен жолугушуудан кийин Путинге кайра кайрылууну пландап жатканын билдирди.
Запорожская АЭС талкуулардын борборунда
Переговорлордун темаларынын арасында Запорожская атомдук электр станциясын биргелешип башкаруу мүмкүнчүлүгү да болду. Эл аралык атомдук энергия агенттиги (МАГАТЭ) жаңы локалдык ок атышууну токтотуу боюнча келишимге жеткенден кийин станциядагы электр өткөргүчтөрдү калыбына келтирүүнүн башталганын билдирди.Трамп станциянын келечеги боюнча прогресс тууралуу айтып, ал "жакын арада ишин калыбына келтире алат" деди. Ал ошондой эле Россиянын бул объектке каршы чабуулдар жүргүзбөгөнүн маанилүү кадам катары атады.