Фото Reuters. 3-январга караган түнү АКШ Венесуэланын борборуна аба соккуларын жасап, президент Николас Мадурону кармады
Алгачкы реакцияны Колумбиянын президенти Густаво Петро билдирип, Венесуэладагы окуяларга байланыштуу БУУ жана Американын мамлекеттер уюмунун чукул жыйнын өткөрүүнү сунуштады, АКШнын аракеттерин «жакшы эмес» деп баалады.
Россиянын Тышкы иштер министрлиги АКШнын аракеттери Венесуэлага каршы куралдуу агрессия болуп саналат деп билдирди, бул болсо олуттуу тынчсызданууну жана айыптоону жаратат.
Россиянын дипломаттарынын айтымында, Мадурону кармоо үчүн негиздер «жараксыз», жана конфликттин андан ары эскалациясын диалог аркылуу токтотуу керек. «Латин Америкасы 2014-жылы жарыялангандай, тынчтык зонасы болуп калууга тийиш, ал эми Венесуэла өзүнүн тагдырын өз алдынча аныктоо укугуна ээ болушу керек, тышкы кийлигишүүсүз», — деп кошумчалашты РФ Тышкы иштер министрлигинде.
Евродипломатия да бул кырдаалга реакция кылды: Кая Каллас сабырдуулукка чакырып, АКШнын мамлекеттик катчысы Марко Рубиомен сүйлөшкөнүн белгиледи.
Иран АКШнын Венесуэлага болгон чабуулун айыптап, «АКШ эл аралык мыйзамдарды грубо бузуп, региондо жана дүйнөдө коопсуздукка коркунуч туудурат» деп билдирди. Иран Венесуэланын өзүн-өзү коргоо укугу бар экенин белгиледи.
Ливандын «Хезболла» уюмунун, палестиналык ХАМАСтын жана йемендик «Ансар Аллах» кыймылынын өкүлдөрү да айыптоолорун билдиришти.
Кытай чабуулду катуу айыптап, АКШнын аракеттерине «терең шок болгонун» билдирди. Чабуулга бир нече саат калганда Николас Мадуро Кытайдын төрагасы Си Цзиньпиндин делегаты менен жолугушту, ал Каракаста аба соккулары учурунда болду.
«Биз АКШны эл аралык мыйзамдарды жана БУУнун Уставындагы принциптерди сактоого чакырабыз», — деп баса белгилешти кытай бийликтери.
АКШ Конгрессинде президент Дональд Трамптын аракеттерине да суроолор пайда болду. Республикачылар нааразычылыгын билдиришти, ал эми Юта штатынан сенатор Майк Ли: «Эгер биз эч кимге согуш жарыялабасак, Конгресс чет өлкөлүк мамлекетке каршы күч колдонууга макулдук бербесе, булардын конституциялык негиздери кандай?» — деп белгиледи.
Нью-Йорктун мэри жана демократиялык сенаторлор да АКШнын операциясын айыптап, «суверендик мамлекетке каршы бир тараптуу сокку — бул согуштук аракет жана федералдык, ошондой эле эл аралык мыйзамды бузуу» деп билдиришти. Сенатор Энди Ким мурда мамлекеттик катчы Марко Рубио жана коргоо министри Пит Хегсет Венесуэлада бийликти өзгөртүү мүмкүнчүлүгүн четке какканын эске салды.
Латин Америкасы Вашингтондун аракеттерин катуу айыптады: Кубанын президенти Мигель Диас-Канель АКШнын аракеттерин «мамлекеттик терроризм» деп атап, эл аралык коомчулукту кийлигишүүгө чакырды. Бул сунушка Боливиянын мурдагы президенти Эво Моралес, Чилинин президенти Габриэль Борич, Мексиканын бийликтери, Бразилиянын президенти Лула да Силва жана Уругвайдын өкүлдөрү кошулду.
Түркияда президенттин башкы кеңешчиси Джемиль Эртем АКШнын аракеттерин катуу айыптады, бирок президент Реджеп Тайип Эрдоган азырынча кырдаалга комментарий берген жок.
Польша премьер-министри Дональд Туск Венесуэлага болгон соккулардын «бүткүл дүйнө үчүн олуттуу кесепеттерге ээ болушу мүмкүн» деп билдирди.
Мурда 3-январга караган түнү Каракаста бир катар жарылуулар болгондугу, бул Венесуэланын борборуна аба соккуларынын башталышы болгондугу маалымдалган.
2025-жылдын сентябрь айынын башында АКШ президенти Кариб деңизинин түштүк бөлүгүнө сегиз аскердик кемени жөнөтүп, бул аракетти наркотрафик менен күрөшүү катары түшүндүргөн. Николас Мадуро АКШнын аракеттерин «достук эмес обсада» деп атап, өлкөнүн аймактык бүтүндүгүн коргоо үчүн БУУга жардам сурап кайрылды. Жооп катары Дональд Трамп Венесуэладагы наркотиктер менен жабдылган катер АКШнын күчтөрү тарабынан Кариб деңизинде чөгөтүлгөнүн айтып, Венесуэла менен бардык дипломатиялык мамилелерди үзүүнү буйрук кылды, ошондой эле Конгресстин уруксатынсыз чет өлкөдөгү наркотрафикке каршы операцияларды уланта берерин кошумчалады.
