Жаңы жылдын алдында БУУнун баш катчысы дүйнөлүк лидерлерди "планетаны жана адамдарды тандап алууга" чакырды

Сергей Гармаш Дүйнөдө
VK X OK WhatsApp Telegram
2026-жылдын келиши боюнча кайрылуусунда Антониу Гутерриш дүйнөлүк лидерлерди "приоритеттерди кайра ойлонууга" жана кыйратууга эмес, өнүгүүгө инвестициялоого чакырды. БУУнун жаңылыктар кызматынын маалыматына ылайык, бул кайрылуу дүйнөдөгү өсүп жаткан каос жана белгисиздиктин фонуна каршы жасалды, адамдар өз лидерлери аларды угуп жатабы жана аракет кылууга даярбы деген суроолорду беришүүдө.

Гутерриш адамзаттын туш болгон мисалсыз азаптарынын масштабын белгиледи: планетанын 25% дан ашык калкы конфликттик аймактарда жашайт, 200 миллиондон ашык адам гуманитардык жардамга муктаж, ал эми 120 миллиондон ашык адам согуштар жана табигый кырсыктар себептүү үйлөрүн таштап кетүүгө мажбур болушкан. Ал ошондой эле 2025-жылы аскердик чыгымдар $2,7 трлн га жетип, жылына 10% дан ашык өскөндүгү боюнча тынчсыздануусун билдирди.

Эгер мындай тенденция уланса, 2035-жылга карата аскердик чыгымдар эки эсе көбөйүп, $6,6 трлн га жетиши мүмкүн, бул эл аралык жардамдын жалпы көлөмүн 13 эсе ашып, Африка континентинин ЖИӨсүнө тең келет.

"Жаңы жылыбызда приоритеттерди туура коюу керек. Көбүрөөк коопсуз дүйнөнү түзүү үчүн кедейчилик менен күрөшүүгө көбүрөөк инвестиция салуу жана согуш жүргүзүүгө азыраак каражат жумшоо зарыл. Дүйнө жеңишке жетиши керек", - деп баса белгиледи Башкы катчы.

2025-жылдын сентябрында БУУнун мүчө мамлекеттеринин тапшырмасы боюнча жарыяланган отчетко ылайык, бюджеттердин бөлүштүрүлүшүндө кичинекей өзгөртүү дүйнөдөгү абалды түп тамырынан өзгөртө алат.

Бул отчетто учурдагы аскердик чыгымдардын 4% дан азы кедейчиликти жоюу үчүн 2030-жылга чейин жетиштүү экендиги айтылат; 10% дан азы бардык балдарды эмдөө үчүн жетиштүү; ал эми $5 трлн төмөнкү жана орто кирешелүү өлкөлөрдө ар бир бала үчүн 12 жылдык сапаттуу билим берүү үчүн жетиштүү.

Мындан тышкары, изилдөө жарандык секторго инвестиция салуу аскердик чыгымдарга караганда көбүрөөк жумуш орундарын түзөрүн жана аз углерод изин калтырганын көрсөттү. Аскердик бюджеттин 15% ын кайра багыттоо өнүгүп келе жаткан өлкөлөрдүн климаттык өзгөрүүлөргө адаптациялоо боюнча жылдык муктаждыктарын канааттандыруу үчүн жетиштүү болмок.

"Дүйнө адамдардын жашоосун жакшыртуу, планетаны калыбына келтирүү жана тынчтык менен адилеттүүлүккө негизделген келечекти камсыз кылуу үчүн бардык зарыл ресурстарга ээ", - деп жыйынтыктады Гутерриш.

Башкы катчы өз кайрылуусун дүйнөлүк лидерлерге "ишти олуттуу кабыл алууга" чакыруусу менен жыйынтыктады: "Келгиле, адамдарды жана планетаны тандап алабыз, азаптарды эмес... Биздин келечегибиз биргелешип аракет кылууга даярдыгыбыздан көз каранды. Жаңы жылыбызда адилеттүүлүк, адамзат жана тынчтык үчүн күч-аракеттерибизди бириктирели".

Башкы беттеги сүрөт: БУУ / М. Гартен.
VK X OK WhatsApp Telegram

Дагы окуңуз: