Соккулар жана жооптук аракеттер
15-марттан 16-мартка чейин Америка Кошмо Штаттары жана Израиль Ирандын аскердик инфраструктурасына каршы авиациялык жана ракета соккуларын кайрадан башташты, Тегеран, Хамадан жана Исфахан сыяктуу шаарларды камтыды. Сокку уруучу объектилердин тизмеси кеңейүүдө.Ирандык булактар жана эл аралык жаңылыктар агенттиктеринин маалыматы боюнча, Исфахандагы соккулардын натыйжасында кеминде 15 адам каза болду.
Жооп катары Иран Израиль жана региондогу америкалык объектилерге ракета жана дрон соккуларын улантууда, соккулар Тель-Авивге жана Ирак менен Кувейттеги Америка базаларына багытталган деп билдирүүдө.
Израильдин куткаруу кызматтары Иран тарабынан жасалган ракета соккуларынан кеминде сегиз адамдын жабыркаганын билдиришти.
Израильдик аналитиктердин баамында, февралдын аягынан бери Иран жүздөгөн дрондук соккуларды жана Израилге карата 300гө жакын баллистикалык ракета чыгарган.
Операциянын масштабы жана анын кесепеттери
Ак Үйдүн маалыматы боюнча, операция башталгандан бери Америка Кошмо Штаттары жана Израиль Ирандын аймагында 6 миңден ашык объектти жок кылып, ондогон ирандык кемелерди батырышты.Конфликттин кеңейүү коркунучу
Ситуация Ирандын союздаштарынын катышуусунан улам курчуп жатат. Ливандын "Хезболла" тобу Израилге ракета соккуларын баштады, алар Америка Кошмо Штаттары жана Израильдин Иранга каршы аракеттерине жооп катары аракет кылып жатышканын билдиришти.Топ ошондой эле 14-марттан бери Ливандын түштүгүндө израильдик күчтөр менен "туруктуу" кагылышуулар болуп жатканын маалымдады.
Израильдин тышкы иштер министри Гидеон Саар Иран менен согуш учурунда баллистикалык ракеталарды кармоо үчүн жетишсиздик тууралуу сөздөрдү четке какты жана Израиль жакынкы убакта Ливан менен түз сүйлөшүүлөрдү жүргүзүүнү пландаштырбай турганын билдирди.
Израильдин Бейрутка сокку уруусунун кесепеттери. Reuters / Emilie Madi сүрөтү.
Саясий позициялар жана дипломатиялык аракеттер
Америка Кошмо Штаттарынын президенти Тегерандын алдында олуттуу компромисстерсиз сүйлөшүүлөрдү жүргүзүүнү пландаштырбай турганын билдирди, анын ичинде Ирандын өзүнүн ядролук амбицияларын таштоосун талап кылды.Ошол эле учурда Ирандын тышкы иштер министри Аббас Аракчи сүйлөшүүлөр болсо, байытылган уран запастары менен байланышкан маселелерди талкуулоого даяр экенин билдирди.
Дүйнөлүк лидерлер деэскалацияга чакырууда. Франциянын президенти Эммануэль Макрон Ирандын президенти Масуд Пезешкиан менен сүйлөшүүлөрдү өткөрүп, Тегеранды коңшу өлкөлөргө соккуларды токтотууга чакырды.
Ормуз кысыгы жана анын дүйнөлүк экономика үчүн мааниси
Курчуп жаткан кырдаал Ормуз кысыгындагы абал менен да байланыштуу, бул дүйнөлүк мунай соодасы үчүн критикалык мааниге ээ маршрут. Америка Кошмо Штаттары бул аймакта кемелердин коопсуздугун камсыздоо жана коргоо үчүн эл аралык коалиция түзүүнү караштырууда.Америка Кошмо Штаттарынын президенти Дональд Трамп Ормуз кысыгында кемелерди коргоо үчүн бир катар өлкөлөрдү эл аралык деңиз коалициясына биригүүгө чакырды. Негизги максат — коммерциялык кемелерди коштоп, танкерлерге соккулардын алдын алуу, ошондой эле бул стратегиялык маанидеги аймакта деңиз жолдорунун коопсуздугун жана абадан коргонуу системасын камсыздоо.
