Ирандагы көчөлөрдөгү нааразычылык акциялары. Фото UGC.
АКШда жайгашкан HRANA укук коргоо тармагынын маалыматына ылайык, Ирандагы массалык антиөкімет нааразычылык акциялары учурунда каза болгондордун саны 11-январга карата 538 адамга жетти. Мурда 203 курмандык тууралуу маалымат берилген, деп билдирет DW.
8-январдан тартып Ирандын бийликтери интернетти толугу менен жабып, өлкөдөн маалымат алуу мүмкүнчүлүгүн кыйла кыйындатты. Бул чектөө 70 сааттан ашык уланууда, журналисттердин айтымында, жалгыз маалымат булагы катары Starlink спутник байланыштары калууда. Мындан тышкары, бийликтер биринчи жолу нааразычылык акцияларын байкоо үчүн учкучсуз учактарды колдонууга киришти, бул аларга нааразычылык акцияларына катышуучуларды аныктоого мүмкүндүк берет. Мындай шартта курмандыктарды жана камакка алынгандарды так эсептөө мүмкүн эмес.
Репортерлордун айтымында, күч структураларынын аракеттери улам күчөп баратат, анткени учурдагы нааразычылык акциялары өлкөдөгү мурдагы нааразычылык толкундарына караганда айырмаланат.
Репрессиялардын масштабынан, расмий адамдардын коркунучунан жана мамлекеттик маалымат каражаттарынын тонунан көрүнүп тургандай, кырдаал кескин өзгөрдү жана бийлик үчүн күтүлбөгөн болду.Ооруканага чейин да бейтаптар үчүн коркунуч бар экендиги белгиленет. "Жаракат алгандардын күч структуралары тарабынан уурдалышынын жогорку мүмкүнчүлүгү бар. Көпчүлүк учурларда үй-бүлөлөр өлгөндөрдүн денесин кайра албай жатышат", — деп билдиришет DW журналисттери.
Иран жетекчилигине каршы массалык нааразычылык акциялары 2025-жылдын 28-декабрында башталып, азыркы күнгө чейин уланууда. Ирандын коопсуздук күчтөрүнүн катуу чараларына жана интернеттин жабылышына карабастан, миңдеген адамдар Тегерандын жана башка ири шаарлардын көчөлөрүнө чыгууда. Нааразычылык акциясына чыккан адамдар кастрюлдарды ургулап, "Хаменейге өлүм" деген ураандарды айтып, Ирандын жогорку лидери аятолла Али Хаменейге кайрылышууда, ал эми айдоочулар колдоо көрсөтүп сигнал беришет.
10-январда Ислам революциясынын коргоо корпусу (КСИР) нааразычылык акцияларын басууга ниеттенерин билдирди. "Мамлекеттик коопсуздукту камсыздоо биздин кызыл сызыгыбыз, биз улуттук кызыкчылыктарды, стратегиялык инфраструктураны жана коомдук мүлктү күч колдонуу менен коргойбуз", — деп белгиледи КСИР мамлекеттик телевидениеде.
