5-декабрда Deutsche Presse-Agentur (dpa) агенттигинин маалыматына ылайык, Ирандагы Human Rights Activists in Iran укук коргоо уюму жана анын медиа тармагы HRANA нааразылык акцияларынын жүрүшүндө, декабрдын аягында башталган, Ирандын 31 провинциясынын 27син камтыган 88 шаарында 35 киши өлтүрүлгөнүн жана 1200дөн ашык демонстрант камакка алынганын тастыктады.
HRANAнын маалыматы боюнча, бийлик нааразычылык билдирип жаткан адамдарга, өзгөчө кичинекей айылдарда, күч колдонгон, бул болсо Тегеран жана Мешхед сыяктуу ири шаарларда жаңы нааразылык толкунун жараткан. 17 университеттин студенттери нааразылык акцияларына кошулушту, бул күч органдарын окуу жайларынын аймагында рейддерди өткөрүүгө мажбур кылды. Бул нааразылык акциялары 2022-жылдан бери эң көп катышуучулар менен өткөн, анткени коомдук нааразычылыктын себеби 22 жаштагы Махса Амининин "ахлақ полициясы" тарабынан кармалып, өлүмү болгон.
Иран бийлиги нааразычылык билдирип жаткан адамдарды кечирүүгө ниеттенбейт
35 өлгөндүн 29у нааразычылык билдиргендер, төртөө — балдар, экиси — коопсуздук күчтөрүнүн өкүлдөрү. Мурда Кухдештте нааразылык акциясында 21 жаштагы "Басидж" аскердик формированиесинин катышуучусу өлгөнү тууралуу маалыматтар болгон, ал Ислам революциясынын коргоо корпусуна (КСИР) баш ийет. Маалыматтар боюнча, күч органдары акцияны таратуу үчүн курал колдонушкан, ал эми нааразычылык билдирип жаткан адамдар таш ыргыта башташкан.
5-январда Ирандын сот системасы нааразылык акциялары учурунда камакка алынгандарга кечирим бербестигин жарыялады. 2025-жылы Иранда дээрлик эки миң киши өлүм жазасына тартылган, бул өткөн жылдын көрсөткүчүнөн эки эсе көп.
The Times: Хаменеи Москвага качууну караштырып жатат
Британиялык The Times гезитинин маалыматына ылайык, 86 жаштагы аятолла Али Хаменеи армия жана коопсуздук күчтөрү буйруктарга баш ийбей, нааразычылык билдирип жаткан адамдарды колдой баштаган учурда Тегеранды таштап кетиши мүмкүн. Бул "План Б" анын жана жакынкы өнөктөштөрүнүн, анын ичинде уулу Моджтабанын үчүн арналган.
Ирандан ислам революциясынан кийин чыгып кеткен израильдик чалгынчы Бени Сабти Хаменеи Москвада баш калка таба алат деп эсептейт, анткени "анын үчүн башка коопсуз жер жок", ал Сирия лидери Башар Асаддын Дамасктын кулашы алдында Москвага качканын мисал келтирет.
Ирандагы нааразылык акциялары 28-декабрда Тегерандын борбордук базарында башталган, ал кезде дүкөн ээлери гиперинфляция жана баалардын кескин өзгөрүшүнө каршы нааразылык билдирүү үчүн соода жайларын жапкан. 29-декабрда Ирандын риалы рекорддук минимумга жеткен, ал эми Дүйнөлүк банкка ылайык, өлкөдөгү азык-түлүк инфляциясы 64,2% түзүп, Иранды Түштүк Судандан кийин экинчи орунга койгон.
Эл аралык маалымат булагы: dw.com
