Шаршемби күнү Дональд Трамп, АКШ президенти, француз лидери Эммануэль Макрон жөнүндө шылдыңдуу тон менен сүйлөп, анын Трамптын басымы менен дары-дармек бааларын үч эсе жогорулатууга макул болгонун билдирди.
Ошол эле учурда, бейшемби күнү Макрон АКШнын «эл аралык нормалардан алыстап» жана акырындык менен «союздаштарынан алыстап» жаткандыгы жөнүндө тынчсыздануусун билдирди, деп маалымдады Евроньюс. Ал «көп тараптуу институттардын иши күндөн-күнгө начарлап баратканын» белгилеп, дүйнө чоң державалардын бөлүштүрүү аракеттеринин аренасына айланганын кошумчалады.
Франция президенти «жаңы колониализмди» жана «империализмди» айыптап, ошондой эле «жарым-жартылай стратегияны» баса белгилеп, заманбап коркунучтарга каршы туруш үчүн «БУУга кайра инвестициялоо» зарылдыгын айтты.
Бул комментарийлер Трамптын администрациясынын катуу билдирүүлөрүнө жооп катары айтылды, алар АКШнын традициялык союздаштарында тынчсызданууну жаратты. Трамптын Гренландияны — Данияга таандык эң чоң аралды аннексиялоо мүмкүнчүлүгү жөнүндө айткан сөздөрү көп суроолорду жаратты.
Трамп Гренландияны «АКШнын 51-штатына» айландыруу мүмкүнчүлүгүн узактан бери карап келет, анын өлкөнүн коопсуздугу үчүн стратегиялык маанисин белгилеп.
АКШнын мамлекеттик катчысы Марко Рубио келерки жумада Трамптын администрациясынын Гренландияны «сатып алуу» ниети боюнча даталык чиновниктер менен сүйлөшүүлөрдү өткөрөөрүн билдирди.
Бул жумада Ак үй Гренландияны алууга аскердик күч колдонушу мүмкүн экенин четке каккан жок.
Франция, Германия, Италия, Польша, Испания жана Улуу Британиянын лидерлери Даниянын премьер-министри Метте Фредериксенди колдоп, ресурстарга бай аралдын Гренландия элине таандык экенин белгилешти.
Макрон АКШнын Данияга аскердик кийлигишүүгө чындап барарына күмөн санап, «Мен Америка Даниянын суверенитетин бузат деп элестете албайм» деп France 2 телеканалына берген интервьюсунда айтты, Гренландия Даниянын суверенитетинде калат деп кошумчалады.
Фредериксен Гренландияны аннексиялоо аракетинин НАТОну жоюшу мүмкүн экенин белгилеп, НАТО өлкөсүнө аскердик чабуул жасоо альянстын жана Экинчи дүйнөлүк согуштан кийинки коопсуздук системасынын аякташы дегенди билдирерин айтты.
«Дональд, макулдаштык»
Вашингтондун кошумча аракеттери европалык өнөктөштөр арасында тынчсызданууну жаратты, анын ичинде Трамптын администрациясынын БУУнун көптөгөн агенттиктеринин жана эл аралык уюмдардын ишине АКШнын катышуусун токтотуу чечими, алар «буддисттик» инициативаларды колдойт деп эсептешет.
АКШ ошондой эле Венесуэла менен байланышкан мунай танкерлерин кармап, Николас Мадуро өлкөдөн наркотерроризм боюнча айыптар менен чыгарды.
Шаршемби күнү кечинде Трамп кайрадан республикандык мыйзам чыгаруу органдарынын алдында Макронду шылдыңдап, француз президенти дары-дармек бааларын жогорулатууга макул болууга кантип мажбурлагандыгы жөнүндө ирония менен айтып берди, француз импортуна бажы салыктарын жогорулатуу менен коркутту.
Трамптын айтымында, ал Макрондон рецепти боюнча дары-дармектердин баасын жогорулатууну сураган, америкалыктар алардын үчүн 14 эсе көп төлөп жаткандыгын билдирген. Макрон башында макул болбой, Трамп ага ультиматум койгон: же жогорулатуу же француз продукциясына 25% бажы салыгы.
«Дональд, макулдаштык. Мен дары-дармек бааларын 200% же канча болсо ошончо жогорулатууга даярмын. Сураныч, бул жөнүндө элге айтпа», — деп Трамп Макрондун сөздөрүн шутка менен кайталады.
Азырынча Макрондун өзү же француз өкмөтү бул жагдайга комментарий берген жок.
