Кыргыз Республикасындагы Иран Ислам Республикасының элчилигинин маалыматына ылайык, өлкөдөгү акыркы нааразычылыктар башында тынч мүнөздө болгон, бирок четтен кийлигишүү себептүү зомбулукка кабылды. Бул жыйынтык дипломаттардын расмий маалыматында айтылган.
Дипломаттар Ирандын ички мыйзамдарына ылайык, тынч жыйындарга уруксат берилгенин жана нааразычылык маанайларын жана талаптарды билдирүү үчүн мыйзамдуу механизмдер бар экенин баса белгилешет. Бирок, акыркы акциялар экономикалык маселелерди чечүүгө багытталган, баштапкы багытынан четтеп кетти.
Элчилик нааразычылыктардын эскалациясынын төрт негизги этапын белгилейт.
28-декабрдан 31-декабрга чейин Иранда негизинен базарларда жана профсоюздар арасында тынч нааразычылыктар өттү. Бул акцияларга жооп катары өкмөт ишкерлер жана профсоюздар менен диалогду баштады, натыйжада экономикалык маселелер күн тартибине киргизилип, нааразычылыктар тынчыды.
1-январдан 7-январга чейин нааразычылыктар агрессивдүү мүнөзгө өтө баштады, бирок курал колдонуу катталган жок. Иран тараптын маалыматы боюнча, коопсуздук күчтөрү зомбулукту алдын алуу үчүн максималдуу сабырдуулук көрсөтүштү.
8-январдан 10-январга чейин, маалыматка ылайык, нааразычылыкка куралчан террорчулар кирип, полиция кызматкерлерине жана жарандарга ок атып, жарандык курмандыктарды жана чет элдик кийлигишүүнү жаратууга аракет кылышты. Элчиликтин маалыматы боюнча, бул аракеттердин чет өлкөдөн координациялангандыгы тууралуу далилдери бар, анын ичинде АКШ жана Израиль катышкан. Бул окуялар Тегеранда Израиль жана Америка Кошмо Штаттары менен 2025-жылдын июнунда башталган конфликттин улантуусу катары каралууда.
10-январдан тартып, маалыматка ылайык, кырдаал стабилдештирилди. Куралчан катышуучулардын көптөгөн кармалышы катталды, алардын жыйынтыктары жакын арада жарыяланат. Сураштыруулар көрсөткөндөй, калктын 80% дан ашыгы зомбулукту токтотууну колдойт, ал эми 70% дан ашыгы болуп жаткан окуялардын негизги себеби чет элдик кийлигишүү деп эсептешет.
Пресс-релизде олуттуу кыйроолор жөнүндө да айтылат.
Ар кандай шаарларда 200 дөн ашык дүкөндүн өрттөлгөнү, 53 өрт өчүрүүчү унаага кол салынганы, алардын сегизи толугу менен иштебей калгандыгы, ошондой эле 180 тез жардам унаасынын өрттөлгөнү, 26 банк жана 25 мечиттин жок кылынганы тууралуу маалыматтар бар. Мындан тышкары, өкмөттүк имараттарга жана полиция бөлүмдөрүнө кол салуулар, ошондой эле куралчан топтордон 1300 дөн ашык куралдын алынганы белгиленген.
Жыйынтыктап айтканда, элчилик тынч нааразычылык билдирүү укугу дүйнө жүзүндө таанылганын, бирок эч кандай өлкө жарандарга жана укук коргоо органдарына каршы болгон башаламандыкты, өрттөөнү, террордук актыларды жана зомбулукту чыдап тура албай турганын баса белгилейт.
