- Бул иштер Мамлекеттик соттук актылар реестринен алынган.
Облустук соттун маалыматына ылайык, айыпталуучу жабырлануучунун ишеними менен пайдаланып, ар кандай шылтоолор менен эки унааны ээлеп алган, андан кийин аларды үчүнчү жактарга саткан жана алынган каражаттарды жеке муктаждыктарына колдонгон. Бул жабырлануучу үчүн олуттуу финансылык жоготууларга алып келди.
Алгачкы этабында, биринчи инстанциядагы сот айыпталуучуну күнөөлүү деп тапкан, ага эркинен ажыратуу жазасын белгилеп, бирок пробациялык көзөмөл менен жазаны өтөөдөн бошоткон жана жабырлануучуга 900 миң сом өндүрүүнү чечкен.
Айыпталуучу М. Н. орто билимге ээ, ажырашкан, үч баланын атасы, жумушсуз жана мурда соттолгон.
Жабырлануучу соттун чечимине нааразы болуп, жазанын өтө жумшак экенин жана зыяндын ордун толтуруу жок экенин белгилеп, арыз жазган. Айыпталуучунун коргоочусу болсо, өкүмдү жокко чыгарууну жана ишти токтотууну талап кылган.
Апелляциялык коллегия пробацияны колдонуу негизсиз болгонун, анткени жабырлануучунун кызыкчылыктары жана кылмыштын коомдук кооптуулугунун деңгээли эске алынбаганын белгиледи. Натыйжада, сот пробациялык көзөмөлдү жокко чыгарып, үч жыл эркинен ажыратуу жазасын белгилеп, камакка алуу чарасын сактап калды. Материалдык зыяндын суммасы өзгөрүүсүз калды.
Чечим дароо күчүнө кирди жана кассациялык тартипте нааразы болушу мүмкүн.
Иш боюнча окуялар:
2024-жылдын 10-февралында, саат 10:00 чамасында, айыпталуучу М. Н., Кочкор-Ата шаарында жашаган А. С. 1983-жылы туулган таанышына алдаган шылтоолор менен 170 000 сомдук «ДЭУ Ланос» унаасын ижарага алууну сунуштап, унааны айдап кеткен. Ал бул унааны 1988-жылы туулган Д. А. Э. аттуу, унааларды кайра сатуу менен алектенген адамга 80 000 сомго саткан жана алынган акчаны өз каалагандай колдонгон. Ошентип, жабырлануучу А. С. 170 000 сомдук материалдык зыян тарткан, ал тергөө учурунда жарым-жартылай калыбына келтирилген.
М. Н. бул менен токтоп калбай, кылмыштуу аракеттерин уланткан. 2024-жылдын 20-февралында, саат 20:00 чамасында, кайрадан А. С.ны алдап, 2018-жылы чыгарылган, ак түстөгү 900 000 сомдук «Хендай Соната» унаасын ээлеп алган, кайра кайтарып берүүгө убада берген. Бирок ал унааны кайтарган жок жана аны өз муктаждыктары үчүн колдонгон, бул жабырлануучуга 900 000 сомдук зыян келтирген.
Биринчи инстанциядагы соттун өкүмү:
2025-жылдын 3-мартында Ноокен райондук соту М. Н.ны сот залында бошотуп, пробация белгилеп, жабырлануучу А. С.нын пайдасына 900 миң сом өндүрүүнү чечкен. Пробациялык көзөмөл Базар-Коргон районунун пробация органынын жоопкерчилигине жүктөлгөн.
Апелляциялык арыздар:
Жабырлануучу А. С. өкүмгө макул болбой, апелляциялык арыз жазып, айыпталуучунун аракеттерин, анын «ДЭУ Ланос» унаасын 80 000 сомго сатууга жана 900 000 сомдук «Хендай Соната» унаасын уурдап кетүүгө алып келгенин белгилеген. Ал учурдагы рыноктук баасы «Хендай Соната» 1 160 000 сом экенин айтып, өкүмдү өзгөртүүнү жана М. Н.га үч жыл эркинен ажыратуу жазасын белгилеп, жазаны жалпы режимдеги түзөтүү мекемесинде өтөөнү, ошондой эле 1 160 000 сом өндүрүүнү сураган.
Айыпталуучунун адвокаты И. А. дагы апелляциялык арыз жазып, «ДЭУ Ланос» унаасы жабырлануучуга кайтарылганын, ал эми айыпталуучу калган зыянды калыбына келтирүүгө аракет кылып жатканын белгилеген. Тараптардын тынчтыкка жетишкенин эске алып, өкүмдү жокко чыгарууну жана кылмыш ишин токтотууну сураган.
Апелляциялык арыздар боюнча каршы пикирлер болгон жок.
Никах сунушу:
Сот отурумунда жабырлануучу А. С. айыпталуучу анын жаңы унаа сатып алганын көрүп, андан кийин энеси менен бирге үйүнө келип, ажырашканы тууралуу жалган айтып, анын колун сураганын айтып берди. Ал анын алдамчылыгынан кабарсыз болуп, ага турмушка чыгууну макул болгон. Никахтан кийин М. Н. аны алдап, үйдүн документтерин ээлеп алып, фамилиясын өзгөртүп, Россияга кетип калган, материалдык зыянды калыбына келтирген эмес. А. С. аны мыйзам боюнча жазалоону жана зыянды толук өндүрүүнү сураган.
Соттук териштирүүлөрдүн жүрүшү:
Отурум учурунда адвокат Б. А. М. Н. фамилиясын өзгөртүп, кылмыш жоопкерчилигинен качып жатканын белгилеп, пробациялык көзөмөлдү жокко чыгарууну жана жабырлануучунун зыянды калыбына келтирүү боюнча апелляциялык арызын канааттандырууну, ошондой эле өкүмдү өзгөртүүнү сураган.
Отурум учурунда айыпталуучу М. Н. күнөөсүн моюнуна алып, өкүндү, бошотулгандан кийин зыянды калыбына келтирерин, бирок учурда мындай мүмкүнчүлүгү жок экенин айтты. Ал «Хендай Соната» унаасында жол кырсыгына кабылганын, «ДЭУ Ланос» унаасын оңдоого сатканын, андан кийин карыздарынан улам «Хендай Соната» унаасын сатууга аргасыз болгонун түшүндүрдү.
Айыпталуучунун адвокаты М. Н. өкүндү жана зыянды калыбына келтирүүгө каршы эмес экенин, бирок жабырлануучу моралдык зыяндын далилдерин бербегенин билдирди. Ал апелляциялык арызды канааттандырбай, биринчи инстанциядагы өкүмдү сактап калууну сураган.
Мамлекеттик айыптоочу Т. К. биринчи инстанциядагы сот пробацияны туура эмес колдонгонун, жабырлануучунун доводдорун эске албаганын белгилеп, өкүмдү өзгөртүүнү, М. Н.ны Кылмыш кодексинин тиешелүү беренелери боюнча күнөөлүү деп таап, ага үч жыл эркинен ажыратуу жазасын белгилөөнү сураган.
Жыйынтык:
Кылмыштын курамы алдамчылык болуп саналат, башка адамдардын мүлкүн алдоо же ишенимди кыянаттык менен пайдалануу жолу менен ээлеп алуу.
Иштин материалдарын изилдеп, апелляциялык коллегия биринчи инстанциядагы сот иштин жагдайларын туура баалабаганын жана пробацияны туура эмес колдонгонун, өтө жумшак жазаны белгилегенин белгиледи. Облустук сот Ноокен райондук сотунун өкүмүн өзгөртүп, жабырлануучунун апелляциялык арызын жарым-жартылай канааттандырып, пробациялык көзөмөлдү жокко чыгарып, үч жыл эркинен ажыратуу жазасын белгиледи, ал эми материалдык зыяндын суммасы өзгөрүүсүз калды.
