Соңку комментарийинде ИА «Кабар» үчүн экологиячы жана аналитик Бактыбек Саипбаев Токтогул ГЭСиндеги суу деңгээлинин төмөндөшү күз-кыш мезгили үчүн коркунуч туудурбай турганын белгиледи. Бирок ал келечекте пайда болушу мүмкүн болгон потенциалдуу көйгөйлөр тууралуу эскертип, бул көйгөйлөр бүтүндөй Борбордук Азияга таасир этиши мүмкүн экенин айтты.
Эксперттин айтымында, Токтогул суу сактагычындагы суу запастарынын азайышы көп жылдык кургакчылыктын натыйжасы болуп саналат, ал эми электр энергиясына болгон суроо-талап өсүп жатат. «Мындай шарттарда суу-энергетикалык балансын сактоо кыйынчылык туудурат. Бизде Казакстан жана Өзбекстан менен вегетация мезгилинде жана жайкы айыл чарба жерлерин сугаттоо үчүн суу өткөрүү боюнча милдеттенмелерибиз бар экенин унутпашыбыз керек», - деди ал.
Азыркы учурда Токтогул суу сактагычындагы суу деңгээли кыш мезгили үчүн жетиштүү. Бирок, эгер кургакчылык уланса, бул олуттуу кризиске алып келиши мүмкүн. Көптөгөн эл аралык эксперттер Борбордук Азияда узакка созулган кургакчылык болушу мүмкүн экенин эскертүүдө.
Саипбаев кыш мезгилинде Токтогул ГЭСинен суу чыгарууну минималдаштыруунун маанилүүлүгүнө көңүл бурат. Ал кичинекей энергия булактары көйгөйлөрдү толук чечүүгө жөндөмдүү эмес экенин, анткени алардын мүмкүнчүлүктөрү кыш мезгилинде абдан чектелүү экенин белгиледи. «Күн электр станциялары туманга кабылышат, ал эми шамал парктары аба ырайына көз каранды», - деп кошумчалады ал.
Ошондуктан, эксперт өкмөттүн Кара-Кече көмүр кенинин жанына ири жылуулук электр станциясын куруу пландарын оң баалайт. «Бул электр энергиясына болгон өсүп жаткан суроо-талап менен өндүрүштүн ортосундагы айырманы кыскартууга жардам берет деп үмүттөнөм. Бирок, жакынкы бир нече жылда жетишсиздик маселеси чечилсе да, экономикалык өсүүнү камсыз кылуу үчүн жетиштүү электр энергиясын камсыз кыла албайбыз», - деди ал.
Мындан тышкары, Саипбаев водород жана атомдук энергетика менен байланышкан долбоорлорду актуалдаштыруунун маанилүүлүгүн белгилейт. Бул булактар тышкы факторлорго көз каранды эмес жана кыш мезгилинде Токтогул суу сактагычынан суу үнөмдүү пайдаланууга жардам берүүчү чоң кубаттуулукту камсыз кыла алат.
Эксперт ошондой эле «Камбар-Ата – 1» ГЭСинин долбоору тууралуу эскертти, анын курулушу башталган. Бирок, бул долбоорду ишке ашыруу 10 жылга чейин созулушу мүмкүн, бул өсүп жаткан көйгөйлөрдүн шартында өтө узак мөөнөт болушу мүмкүн», - деп жыйынтыктады Бактыбек Саипбаев.
