АКШнын президенти Дональд Трамп Гренландияга жиберилген сегиз европалык өлкөнүн товарларына 10% бажы салыгын киргизүү жөнүндө жарыялады. Бул чаралар 1-февралдан баштап күчүнө кирет жана быйылкы жылдын июнунан тартып 25% га чейин жогорулайт.
Жаңы бажы салыктары Дания, Норвегия, Швеция, Франция, Германия, Улуу Британия, Нидерланд жана Финляндияга тиешелүү. Бул өлкөлөр Дания тарабынан уюштурулган аскердик машыгууларга катышып жатышат. Трамп бажы салыктары «Гренландияны толук сатып алуу» боюнча макулдашууга жетишилген учурда жокко чыгарыларын белгиледи.
«Көп жылдар бою биз Данияга жана Европалык Союздун башка өлкөлөрүнө финансылык колдоо көрсөтүп келдик, бирок ал үчүн эч кандай бажы же компенсация алган жокпуз. Эми, кылымдардан кийин, Дания карызын кайтарууга тийиш, анткени бул дүйнөлүк тынчтык жөнүндө! Кытай жана Россия Гренландияны ээлеп алууга аракет кылышууда, ал эми Дания муну менен күрөшө албай жатат. Учурда алардын коргоо үчүн болгону эки ит унаасы бар, анын бири жакында сатып алынган», — деди Трамп.
«Тек гана менин жетекчилигимдеги Бириккен Штаттар бул кырдаалды натыйжалуу чечүүгө жөндөмдүү! Бул ыйык жер башка колдорго өтпөшү керек, айрыкча АКШнын жана дүйнөнүн улуттук коопсуздугу жөнүндө сөз болгондо», — деп кошумчалады ал.
Трамп ошондой эле Дания, Норвегия, Швеция, Франция, Германия, Улуу Британия, Нидерланд жана Финляндиянын өкүлдөрүнүн Гренландияга сапары глобалдык коопсуздук үчүн олуттуу кооптонууларды жаратат деп белгиледи. «Бул глобалдык коопсуздук үчүн кабыл алынгыс деңгээлдеги тобокелдикти жаратууда. Биз бул мүмкүн болгон кооптуу кырдаалды тез арада чечүү үчүн чараларды көрүшүбүз керек», — деди ал.
2026-жылдын 1-февралынан баштап, аталган өлкөлөрдөн келген бардык товарларга АКШга киргизилгенде 10% бажы салыгы салына турган болсо, 2026-жылдын 1-июнунан тартып бул тариф 25% га чейин жогорулайт. Бул бажы салыктары Гренландияны толук жана акыркы сатып алуу боюнча келишимге кол коюлмайынча күчүндө калат. Бириккен Штаттар бул келишимди жүз жылдан ашуун убакыттан бери ишке ашырууга аракет кылып келет, бирок Дания макул болгон жок.
Золотой Купол жана жаңы курал системалары менен байланышкан заманбап коркунучтар шартында Гренландияны сатып алуу зарылдыгы өзгөчө актуалдуу болуп калды. Жүздөгөн миллиард доллар коопсуздук программаларына, анын ичинде Канаданын коргонуусуна жумшалууда. Бул татаал система өзүнүн өзгөчөлүктөрүн эске алган аймакта гана мыкты иштей алат. Бириккен Штаттар Дания менен жана ушул тобокелдикке өзүн коюп жаткан өлкөлөр менен дароо сүйлөшүүлөргө даяр, биз көп жылдар бою алардын коргонуусуна болгон бардык аракеттерибизге карабастан. Бул маселе боюнча көңүл буруганыңыздар үчүн рахмат!»
Дональд Дж. Трамп,
Бириккен Штаттардын президенти
«Тек гана менин жетекчилигимдеги Бириккен Штаттар бул кырдаалды натыйжалуу чечүүгө жөндөмдүү! Бул ыйык жер башка колдорго өтпөшү керек, айрыкча АКШнын жана дүйнөнүн улуттук коопсуздугу жөнүндө сөз болгондо», — деп кошумчалады ал.
Трамп ошондой эле Дания, Норвегия, Швеция, Франция, Германия, Улуу Британия, Нидерланд жана Финляндиянын өкүлдөрүнүн Гренландияга сапары глобалдык коопсуздук үчүн олуттуу кооптонууларды жаратат деп белгиледи. «Бул глобалдык коопсуздук үчүн кабыл алынгыс деңгээлдеги тобокелдикти жаратууда. Биз бул мүмкүн болгон кооптуу кырдаалды тез арада чечүү үчүн чараларды көрүшүбүз керек», — деди ал.
2026-жылдын 1-февралынан баштап, аталган өлкөлөрдөн келген бардык товарларга АКШга киргизилгенде 10% бажы салыгы салына турган болсо, 2026-жылдын 1-июнунан тартып бул тариф 25% га чейин жогорулайт. Бул бажы салыктары Гренландияны толук жана акыркы сатып алуу боюнча келишимге кол коюлмайынча күчүндө калат. Бириккен Штаттар бул келишимди жүз жылдан ашуун убакыттан бери ишке ашырууга аракет кылып келет, бирок Дания макул болгон жок.
Золотой Купол жана жаңы курал системалары менен байланышкан заманбап коркунучтар шартында Гренландияны сатып алуу зарылдыгы өзгөчө актуалдуу болуп калды. Жүздөгөн миллиард доллар коопсуздук программаларына, анын ичинде Канаданын коргонуусуна жумшалууда. Бул татаал система өзүнүн өзгөчөлүктөрүн эске алган аймакта гана мыкты иштей алат. Бириккен Штаттар Дания менен жана ушул тобокелдикке өзүн коюп жаткан өлкөлөр менен дароо сүйлөшүүлөргө даяр, биз көп жылдар бою алардын коргонуусуна болгон бардык аракеттерибизге карабастан. Бул маселе боюнча көңүл буруганыңыздар үчүн рахмат!»
Дональд Дж. Трамп,
Бириккен Штаттардын президенти
Трамптын Гренландияга болгон талаптары жыл башында күчөдү. Ал аралды АКШга өткөрүп берүүнү талап кылып, макул болбогон учурда аскердик аракеттер менен коркутту. Бул билдирүүлөр Гренландияда жана Данияда терс реакцияны жаратты.
Трамп Гренландия АКШга коопсуздукту бекемдөө үчүн керек деп билдирүүдө.
