Националдык банктын Кыргыз Республикасынын стратегиясы, финансылык кызматтардын ачыктыгын жана жеткиликтүүлүгүн жакшыртууга багытталган, накталай эмес операциялардын көлөмүнүн кескин өсүшүнүн артында турат. Бул жөн гана сөз эмес, кыргызстандыктар үчүн чыныгы реалдуулук.
Статистика кабыл алынган чаралардын натыйжалуулугун тастыктайт: 2020-жылдан бери накталай эмес төлөмдөрдүн саны үзгүлтүксүз өсүп жатат. Мурда телефон номерине же картага которуулар үчүн комиссия алынчу, жана мындай операциялар активдүү жүргүзүлчү эмес. Бирок НБ КРнын ички которуулар үчүн комиссияны жоюу боюнча чечиминен кийин, 2024-жылдын ноябрь айында накталай эмес операциялардын көлөмү кескин өстү. НБ КРнын маалыматы боюнча, 2025-жылдын 11 айында оператордун өз ара аракеттенүү системасы аркылуу 454,8 миллион төлөм жүргүзүлүп, жалпы суммасы 778,1 миллиард сомду түздү, бул 2024-жылдын аналогдук мезгилине салыштырганда 8,5 жана 12,2 эсе көп.
Банктар арасында накталай эмес төлөмдөрдү киргизүү чечими оңой кабыл алынган жок. Бул кызматтардын өз наркы бар: банктар жана финансылык компаниялар клиринг жана башка кызматтар үчүн чыгымдарды тартат, анткени бардык транзакциялар регулятордун системалары аркылуу өтөт.
Ошого карабастан, Нацбанк бул экономика үчүн маанилүү чечимди кабыл алып, накталай эсептешүүлөрдү көбөйтүү жана финансылык кызматтарга жеткиликтүүлүктү кеңейтүү боюнча артыкчылыктуу максатты койду.
Мамлекеттик кызматтар чөйрөсүндө накталай эмес төлөмдөрдүн өсүшү өзгөчө байкалды.
2025-жылдын 3-декабрында Националдык банктын башкармалыгы комиссияны алуу боюнча тыюуну узартуу чечимин кайра кабыл алды. 2026-жылдын 1-январынан 31-декабрына чейин коммерциялык банктарга жана төлөм уюмдарына физикалык жактардан улуттук валютада өлкө ичинде мобилдик колдонмолор жана интернет-банкинг аркылуу которуулар үчүн комиссия алууга тыюу салынат.
Финансылык регулятор баса белгилейт: "2025-жылдагы практика комиссияларды жоюу онлайн-которууларды тез өсүшүнө көмөктөшөт. Бул накталай эмес транзакцияларды колдонуучулар үчүн жагымдуу кылат жана накталай акчалардан баш тартууга түрткү берет, калктын финансылык адаттарын санариптештирүүгө жардам берет".
