Жогорку Кеңештин билим берүү, илим жана маданият боюнча комитетинин жыйынында, анда Маданият министрлигинин кыргыз киносу боюнча отчету сунушталган, Култаева Айтматов дүйнөлүк деңгээлдеги классик экенин, ал кыргыз адабияты жана маданиятынын өнүгүшүнө чоң таасир эткенин белгиледи. Кыргыз киносуна кирген алтын фонддогу көптөгөн фильмдер анын чыгармалары боюнча тартылган.
Бирок акыркы убакта белгилүү жазуучу тууралуу терс комментарийлер пайда болууда. Мисал катары ал мурдагы ГСБЭПтин төрагасы Сыймык Жапыкеевдин сөздөрүн келтирди.
"Мен мындай пикирлерге юридикалык баа берүүнү катуу талап кылам. Эгер кимдир бирөө биздин улуу жазуучубуз тууралуу мындай пикирлерди айтса, анда бул биздин маданиятыбыздын абалын шекке салат," - деп баса белгиледи депутат.
Маданият министринин орун басары Марат Тагаев Чингиз Айтматовдун эстелиги психиатриялык жардамга муктаж адамдардын пикирлеринен корголбошу керектигин айтты.
"Анткен менен, Маданият министрлиги бул жагдайга жооп берет," - деп кошумчалады ал.
Эмне болду?
16-январда YouTube'да журналист Эрнис Кыязовдун Жапыкеевдин катышуусундагы подкасты чыкканына көңүл буруу керек. Сүйлөшүүнүн жүрүшүндө "манкуртизм" жана Айтматовдун чыгармачылыгы тууралуу тема козголду. Журналист адабий чөйрөлөрдө Айтматовдун бийликтин колдоосуна ээ болгонуна карабастан, өз чыгармаларында сынчыл маселелерди, анын ичинде манкуртизм темасын көтөргөн пикир бар экенин белгиледи.Бул боюнча Жапыкеев Айтматовдун чыгармачылыгы менен кызыкпаганын жана аны маанилүү деп эсептебегенин айтты.
"Чингиз Айтматов Советтик Союзду мактады. Эгер анын китептерин окусаң, эгер сен сварщик болсоң - ошондой бойдон каласың, эгер дарыгер болсоң - дарыгер бойдон каласың. Бул чыгармалар жеке өсүш үчүн эч кандай жетекчилик же мотивация бербейт. Мен манкурт тууралуу тарыхты окуган эмесмин, бирок ал анчалык маанилүү эмес. Көптөгөн жазуучулар бар, алар андан да кызыктуу нерселерди жазышат. Анын биринчи мугалим же колхоздор тууралуу окуялары - бул жөн эле беш тиындык окуялар. Алардан көбүрөөк нерсеге шыктандыра албайт. Мисалы, Брюс Линин фильмин көргөндөн кийин, анын трюктарын кайталоо, ошондой болуу каалоосу пайда болот," - деди ал.
Жапыкеевдин мындай билдирүүсү кыргызча социалдык тармактарда активдүү талкуу жаратты.
