Документ салык жана административдик жеңилдиктерди жарандар жана бизнес үчүн жоюу жана төмөндөтүүнү камтыйт, ошондой эле ар кандай тармактарда жаңы эрежелерди киргизет.
Садыр Жапаров салык салуу, социалдык камсыздандыруу жана салыктык эмес кирешелерди жөнгө салуучу мыйзамдарга өзгөртүүлөрдү киргизүү боюнча жаңы мыйзамды кол койду. Бул тууралуу президенттин басма сөз катчысы Аскат Алагозов билдирди.
Кабул кылынган мыйзамдын максаты — экономикадагы белгилүү секторлорду колдоо жана 2025-жылдын 5-декабрында чыгарылган президенттин жарлыгын аткаруу. Документте жеке ишкерлерге, юридикалык жактарга жана жарандарга комплекстүү салык, финансылык жана административдик жеңилдиктер каралган.
Атап айтканда, мыйзам ювелирдик өндүрүш үчүн зарыл болгон жабдууларды, технологияларды, реактивдерди жана жарым фабрикаттарды алып келүүдө кошумча нарк салыгын жоюйт. Мындан тышкары, 2029-жылдын 1-январына чейин бардык салык төлөөчүлөр үчүн транспорт каражаттарын сатууда салык алынбайт.
Физикалык жактарга келсек, 2026-жылдын 1-январына чейин унааларды кайра экспорттоо операцияларынын натыйжасында пайда болгон салык карызы кечирилет. Ошондой эле, Кыргызстанда өндүрүлгөн же чогултулган унааларды сатуу, ошондой эле аларга тиешелүү комплекттер салык салуудан бошотулат.
Эмгек жана социалдык камсыздандыруу тармагында өзгөчө чаралар каралган. Мисалы, тигүү жана текстиль өнөр жайынын кызматкерлери үчүн 2030-жылдын 1-январына чейин орто айлык эмгек акынын 1% өлчөмүндө минималдуу киреше салыгы белгиленген, ошондой эле камсыздандыруу төлөмдөрүнүн бирдиктүү ставкалары киргизилген. Мүлкүн ижарага берген жарандар үчүн камсыздандыруу төлөмдөрүнүн ставкасы орто айлык эмгек акынын кыскартылган суммасында 6% га төмөндөтүлгөн.
Ошондой эле, айрым салык ставкалары төмөндөтүлгөн:
— Кыргызстандан тышкары ишмердик үчүн бирдиктүү салык — 1% дан 0,1% га;
— чет өлкөлүк банктар аркылуу транзакцияларга салык — 0,2% дан 0,1% га.
Мыйзам ошондой эле баалуу металлдардан жасалган ювелирдик буюмдардын калдыктарын легалдаштыруунун эки айлык мөөнөтүн карайт, бул убакта салык текшерүүлөрүнө мораторий киргизилет. Ошол эле учурда, алкоголь продукциясын бөлүштүрүү лицензиясы жоюлат жана салык талаштары арбитраждык соттордун юрисдикциясынан чыгарылат.
Жеңилдиктер менен бирге мыйзам бузуу үчүн жаңы жоопкерчилик киргизилет. Жаза кодексине атайын эсепке албастан ювелирдик буюмдар менен ишмердик жүргүзгөндүгү үчүн айыппулдарды белгилеген жаңы статья киргизилген: физикалык жактар үчүн 5 миң сом жана юридикалык жактар үчүн 13 миң сом.
Евразия экономикалык биримдигинин өлкөлөрү аркылуу товарларды жана транспорт каражаттарын мыйзамсыз өткөрүү үчүн жоопкерчилик күчөтүлгөн. Физикалык жактар үчүн айыппулдар 20 миң сомго, юридикалык жактар үчүн 65 миң сомго чейин көбөйтүлгөн. Жыл ичинде кайрадан мыйзам бузган учурларда товарлар жана транспорт каражаттарын конфискациялоону камтыган катуу чаралар каралган.
Мыйзам 2025-жылдын 24-декабрында Жогорку Кеңеш тарабынан бекитилген.
Фото www
