Курултайдын делегаты Джеруй алтын кенин Кумтор сыяктуу мамлекетке кайтарууну сунуштады
Бишкекте өткөн IV Элдик курултайда борбордун өкүлдөрүнүн бири Джеруй алтын кенин мамлекеттин менчигине кайтарууну сунуштады, Кумторго окшоп.
Президент Садыр Жапаров бул боюнча өз оюн билдирип, мындай чечимдин мүмкүн эместигин белгиледи.
«Кумтор жөнүндө сөз болгондо, Centerra Gold компаниясы кенди алып, 475 миллион доллар алган, рудникти кепилдик катары колдонуп. Алар заводду курууга 275 миллион коротушкан, калган 200 миллиону болсо өздөрүнө алып кеткен. Кийин алтынды кайра иштетип, бул кредитти төлөшкөн. Мындай схеманын натыйжасында, бир тыйын да жеке каражат салбай, биз кенди мамлекеттин колуна кайтардык», - деди президент.
Джеруйдун тарыхы бир нече сатуу-алуу операцияларын камтыйт.
«Мамлекет бул кенди бир алып, бир сатуучу болуп, натыйжада 500 миллион доллардай чыгым тартты. 2014-2015-жылдары аны сатышып, мамлекетке 100 миллион доллар төлөшкөн, ал акча тез эле жоголуп кетти. Бул жерде мамлекеттин жана анын жетекчилигинин күнөөсү бар – контролдук жетишсиз болду», - деп кошумчалады Жапаров.
Бул суммага кошумча, инвесторлор долбоорго дагы 350-400 миллион доллар салып, фабрика курган. Жалпысынан алар 1 миллиард доллар инвестициялашкан жана ишин улантууда. «Азыр келип, ишкананы тартып алуу адилетсиз болмок», - деди мамлекет башчысы.
Кээ бирлери мамлекет Джеруйдан 1% да пайда албайт деп ырасташат. Бирок биз башка жолдор менен пайда алабыз. Бюджетке жыл сайын 5 миллиард сомдун тегерегинде салык жана башка төлөмдөр түрүндө каражат түшөт. Талас облусунда бул каражаттар түшкөн өнүктүрүү фонду түзүлгөн, ал эми бөлүнгөн каражат айыл өкмөтүнө кетет, кайда кен жайгашкан.
2022-2023-жылдар аралыгында бул айыл өкмөтүндө 1,5 миллиард сом топтолгон. Жергиликтүү депутаттар жана аким аларды кантип коротуу керектигин чечишкен жок, ошондуктан биз айыл өкмөтүнүн жетекчилигин алмаштырдык жана социалдык объектилерди курууга кириштик. Бул өлкө үчүн чыныгы пайда», - деп жыйынтыктады президент.
Сүрөт www
