14-февралда Кара-Балтада Алла Тимофеевна Руденконун 90 жылдык юбилейи белгиленди. Ал — татаал сыноолор, эмгек жана музыкага берилгендик менен толтурулган бүтүндөй бир доордун символуна айланган аял.
Алла Сахалинде көп балалуу үй-бүлөдө, жыйырма бала тарбияланган жерде төрөлгөн. Эрте жашынан баштап ал кыйынчылыктарга туш болуп, жоопкерчиликти үйрөнүүгө туура келген.
«Балалыгымдагы эң жаркын эсимде калган учур: биз апам менен океандын жээгинде отурабыз, айланабызда — таң калыштуу кооздук, ал эми толкундардын үстүндө ак пароход термелип турат. Бул көрүнүштү мен азыркыга чейин жүрөгүмдө сактап келем», — деп бөлүшөт юбилярша.
1938-жылы анын атасы, колхоздун төрагасы, элдин душманы деп жарыяланган, жана алардын үй-бүлөсү репрессияга учураган. Алар Иркутск облусундагы леспромхозго сүргүнгө жөнөтүлгөн. «Биз жыгач барактарда жашадык, айланабызда болгону тайга жана тоолор, шаарлардан алыс. Ошол жерде чоңойдук», — деп эскерет Алла Тимофеевна.
Мектепти аяктагандан кийин ал тармактык темир жолдун курулушунда иштеп, чоңдорго жардам берди, андан соң ашканага жумушка кирди, анын атмосферасын ал жылуу сезимдер менен эскерет, «Девчата» фильми менен салыштырат.
1953-жылы Новосибирск шаарындагы соода училищесин аяктагандан кийин, ага жаңы курулуп жаткан Ангарск шаарындагы дүкөндү башкаруу тапшырылды. Ал биринчи жумуш күнүн эстейт: таңкы беште туруп, кышында — мешти күйгүзүп, андан кийин жумушчулар үчүн дүкөндү ачып, аларга азык-түлүк жана тамеки керек болчу. Алты айдан кийин аны жаңы соода пунктун уюштурууга которушту. Ал 1958-жылы турмушка чыгууга чечим кабыл алды, бул анын жашоосундагы эң смелдүү кадам деп эсептейт. Жолдошу Чүй облусунан болгон, алар Кыргыз ССРине, кийин Кара-Балтага кирген Кош-Тегирмен айылына көчүп келишти.
Галерея: Алла Руденко. Кара-Балта шаары.
Көчүп келгенден кийин анын жолдошу кен-байытуучу комбинатка жумушка кирди, ал эми Алла жумуш табууда кыйынчылыктарга туш болду. Өзүнүн тажрыйбасы жана комсомолдук жашоодогу активдүү катышуусуна карабастан, ал кен-байытуучу комбинаттын жумушчу камсыздоо бөлүмүнө гана жумушка кирди. «Базага жетүү үчүн төрттө туруп, талаа аркылуу барууга туура келди, автобустар жүрчү эмес», — деп айтып берет ал.
Алла жумушчу камсыздоо системасында пенсияга чыкканга чейин иштеди, эмгек милдеттерин үй-бүлөгө кам көрүү менен айкалыштырып. Алардын жашоосу тогуз квадрат метрлик кичинекей бөлмөдөн башталды, мебель жана идиш-аяк жок, бирок кесиптештери аларга жайгашууга жардам беришти. Үй-бүлөнү камсыз кылуу үчүн алар короодо мал кармап, бакча иштетишти. «Кыздар бийге чакырганда, мен үй-бүлөгө кам көрүүнү артык көрчүмүн — үй-бүлөнү камсыз кылуу үчүн ушундай каалоо болду», — дейт ал.
Маданият жана чыгармачылык анын жашоосунда маанилүү орунду ээлеген Ленин атындагы маданият үйү Кара-Балтада, ал жерде ал жарым кылымдан ашык убакыт мурун элдик ансамблге кошулуп, азыркыга чейин анын жашоосуна активдүү катышып келет. «Балалыгымдан бери ырдаганды жакшы көрчүмүн. Ыр мен үчүн — күч, рух, илхам, жашоого жана эмгектенүүгө болгон каалоо», — деп мойнуна алат Руденко.
«Ветеран» ансамбли бир нече жолу конкурстардын жеңүүчүсү болду, ал эми Алла Руденко улук катышуучу жана ментор катары урмат-сыйга ээ болду.
1980-жылы ал оор жоготууга учурады — анын жолдошу 48 жашында радиоактивдүү материалдар менен иштөө себептүү онкологиядан дүйнөдөн кайтты. Муну менен бирге, Алла эки уулду тарбиялап, азыр үч небереси жана эки чөбөрөсү менен кубанып жатат. «Балдарымды жана неберелеримди караганда, жаным сүйүү жана сыймык менен толот», — дейт ал.
Азыр, 90 жашында, Алла активдүү жашоо өткөрүүдө: ар күнү таңкы гимнастика менен машыгат, жумасына эки жолу хордун репетициясына катышат жана шаарда сейилдейт. Катуу диеталар тууралуу суроого ал болгону күлүп жооп берет: «Эт, нан жебей, достор менен шарап ичпей — ооба, азыр». Ал өзүнүн жашоосундагы негизги принцип — жакындары менен жалпы тил табуу, конфликттерден качуу жана «жаштарга жол берүүнү» эсептейт.
