Табигый ресурстар, экология жана техникалык көзөмөл министрлигинде 2025-жылга жыйынтык чыгаруу боюнча жыйын өттү. Маалыматка ылайык, иш-чарага өкмөт башчысынын биринчи орун басары Данияр Амангельдиев катышты. Бул жылы жетишкендиктер каралып, 2026-жылга артыкчылыктуу милдеттер белгиленди.
Кен казуу тармагындагы жетишкендиктер
Акыркы беш жылда жер казынасын пайдалануу тармагында маанилүү реформалар өткөрүлүп, мамлекеттик көзөмөл күчөтүлдү. 2024-2025-жылдары 8 ири долбоор эксплуатацияга берилди, ал эми 2025-жылы мамлекеттик ишканалар 105 лицензия алышты. Лицензиялык талаптарды бузуу 320 лицензиянын жок кылынуусуна алып келди, учурда 2014 лицензия иштеп жатат.
Маалыматка ылайык, акыркы беш жылда тармактан бюджетке 217,9 млрд сомдон ашык каражат түшкөн, бул мурдагы мезгилдерге салыштырмалуу 3,5 эсе көп. 2025-жылы түшүүлөр 65,4 млрд сомго жетти. Жыл ичинде 40 аукцион өткөрүлүп, бюджетке 105,6 млн сом түшүрүлдү. Белгиленген мезгилде 141 тонна алтын казылып алынды.
Кумтор стратегиялык объект катары
2021-жылдан бери Кумтор кен орундары мамлекеттин көзөмөлүндө. Беш жыл ичинде бюджетке 100,6 млрд сом салык жана милдеттүү төлөмдөр түрүндө түшкөн.
2025-жылы компаниянын таза кирешеси 706 млн АКШ долларын түздү, ал эми алтын өндүрүү 70 тоннага жетти, бул запастарды көбөйтүүгө да алып келди.
Экологиялык инициативалар
Атмосферанын сапатын жакшыртуу максатында, Бишкек жана Чүй облусунда сапатсыз көмүрдү пайдаланууга чектөөлөр киргизген межведомстволук комиссия түзүлдү.
Дүйнөлүк банк тарабынан 50 млн АКШ долларына долбоор ишке ашырылууда, ошондой эле KOICAнын жардамы менен 10 млн АКШ долларына «Кыргызстанда абанын сапатын жакшыртуу» долбоору активдүү жүргүзүлүүдө.
2025-жылы экологиялык коопсуздук жана көмүртектин нейтралдуулугу боюнча концепциялар бекитилди, ошондой эле эл аралык кызматташтык кеңейтилди. Кен казуу тармагына 1 млрд АКШ доллардан ашык инвестиция тартылды.
Биологиялык ар түрдүүлүктү контролдоо жана коргоо
2025-жылы 5 749 мыйзам бузуу катталды, зыян 143,2 млн сомду түздү. «Экооператор» мамлекеттик ишканасы түзүлүп, 74 млн сомдук утилзациялык төлөмдөрдү чогултту.
«Жашыл мурас» программасынын алкагында 8,2 млн көчөт отургузулду, ошондой эле «Ак Илбирс» экологиялык коридору түзүлдү. Мамлекеттеги карлуу барс саны 500дөн ашты.
Иссык-Куль жана корголуучу табигый аймактар
Иссык-Кулда 99 рейд өткөрүлүп, мыйзамсыз балык уулоочу торлор жок кылынды. Ошондой эле пластик буюмдарды пайдаланууга чектөөлөр киргизилди.
Арнайы корголуучу табигый аймактар 271 миң туристти тартты, бул 37,7 млн сомдук түшүм берди.
Материалдык-техникалык базаны бекемдөө
Министрликтин материалдык-техникалык базасын жакшыртуу максатында жаңы административдик имараттардын курулушу башталды, ошондой эле 38 кызматтык унаа, заманбап лабораториялык жабдуулар, дрондор, фото капкындар жана талаа жабдуулары сатып алынды.
2026-жылга пландар
Координациялык жыйындын жыйынтыгы боюнча геологиялык изилдөө иштерин кеңейтүү, экологиялык контролду күчөтүү, санариптештирүүнү тереңдетүү жана климаттык саясатты ишке ашыруу боюнча милдеттер белгиленди.
Министрлик 2026-жылы табигый ресурстарды рационалдуу пайдалануу, экологиялык коопсуздукту камсыздоо жана туруктуу өнүгүү боюнча иштерин улантат.
