Маалыматка ылайык, жарандарды банк жана мамлекеттик мекемелердин кызматкерлеримин деп алдап, жүздөгөн мобилдик номерлерди колдонгон топ аныкталды. Алардын аракеттери алдын ала ойлонулган стратегияга негизделген, ага социалдык инженерия, психологиялык басым жана SIM-карталарды массалык каттоо кирет.
Эки окуя аныкталды:
- Биринчи жолу, 2026-жылдын 19-январында, Ош шаарынын тургуну банк кызматкерлери болуп өзүн тааныштырган адамдардан телефон чалуу алды. Алар ага белгисиз адамдар анын атына кредит алууга аракет кылып жатканын билдиришти. Жарандын мыйзамсыз аракеттерден коргонуу зарылдыгынын шылтоосу менен SMS-кодду берүүсүн талап кылышты. Андан кийин сүйлөшүүгө укук коргоо органдарынын кызматкерлери болуп таанышкан башка адамдар кошулду. Натыйжада жабырлануучунун эсептен 856 миң сом алынды.
- Экинчи окуяда, 2026-жылдын 9-10-февралында, ушундай эле схема башка жаранды алдоо үчүн колдонулду. Кылмышкер биринчи кезекте байланыш операторунун кызматкери болуп сүйлөшүүгө чыкты, андан кийин мамлекеттик "Түндүк" системасынын, укук коргоо органдарынын жана Улуттук банктын кызматкерлери болуп таанышкан адамдардан чалуулар болду.
Жабырлануучуга анын каражаттары мыйзамсыз операцияларга катышып жаткандыгы жана аларды тез арада "коопсуздандыруу" керектиги тууралуу жалган маалымат берилди. Психологиялык басымдын натыйжасында ал 3 млн 566 миң сомду которду. Бул алдамчылык аракеттеринин жалпы зыян 4 млн сомдон ашык болду.
Бул аракеттер Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза кодексинин 209-беренеси боюнча "Алдамчылык" катары квалификацияланды. Оперативдүү-издөө иш-чараларынын жүрүшүндө шектүүлөрдүн 300гө жакын SIM-картаны активдештиргени аныкталды.
Алдамчылар ГКНБ, ИИМ, Улуттук банк, мамлекеттик "Түндүк" системасы жана коммерциялык банктар болуп өздөрүн тааныштырган абалда эки мессенджер аркылуу массалык чалуу жасашты, жарандарды алдоо жана коркунучту сезимин жаратууга аракет кылышты.
Алдамчылык методдору:
• жалган кредиттер тууралуу маалымат;
• "каражаттарды чет өлкөгө которуу" тууралуу билдирүүлөр;
• тыюу салынган уюмдарды каржылоого айыптоо;
• банктык уячаларды блоктоо тууралуу билдирүүлөр;
• "коопсуз эсепке" каражаттарды тез арада которуу боюнча өтүнүчтөр.
Кимдер кармалды?
Териштирүү иш-чараларынын натыйжасында шектүүлөрдүн жеке жактары аныкталды: бул Кара-Суй районунун тургундары Т.А. (2006-жылы туулган) жана К.Я. (2004-жылы туулган). Алар убактылуу кармоо жайына жайгаштырылды. Толук териштирүү үчүн Кара-Суй районундагы үйлөрүндө тинтүү жүргүзүлдү.
Тинтүү учурунда эмне табылды:
• 5 мобилдик телефон;
• ар кандай операторлордун SIM-карталары;
• маалыматтын электрондук сактагычтары.
Сот-техникалык жана компьютердик экспертизалар жүргүзүлдү. Телефон байланыштары, мессенджерлердеги кат алышуулар, интернеттеги активдүүлүк жана финансылык операциялар текшерилүүдө. Ошондой эле тергөө органдары кармалгандардын башка алдамчылык иштерине катыштыгын изилдеп жатышат.
