Быйыл Монголия 90 миллион тонна көмүр, 1.9 миллион тонна медь жана 9.4 миллион тонна темир рудасын өндүрүүгө ниеттенүүдө.
2026-жылга чейин өнөр жай жана минералдык секторлорду өнүктүрүү стратегиясын ишке ашыруу боюнча өткөн жыйында өлкөдө учурда 1031 пайдалы казыналарды изилдөө үчүн лицензия жана 1771 лицензия иштеп жаткандыгы маалымдалды. Ошол эле учурда, изилдөө лицензияларынын саны иштетүү лицензияларына караганда кыйла аз, бул тармактын туруктуу өнүгүшүнө узак мөөнөттүү коркунучтарды жаратууда.
Жыйында биринчи вице-премьер-министр жана экономика жана өнүктүрүү министри Энхбаяр Жадамба, ошондой эле экономика жана өнүктүрүү министринин орун басары Даваасурэн Содномдаржаа катышты. Алар сектордун учурдагы стратегияларын, негизги долбоорлордун статусун жана 2026-жылга пландарды карашты.
Министрдин орун басары Даваасурэн Содномдаржаа лицензиялардын катышын тең салмактоонун маанилүүлүгүн белгилеп, изилдөө жана иштетүү ортосундагы тең салмактуулукту калыбына келтирүү үчүн конкреттүү мөөнөттөрдү жана каржылоонун көлөмүн сурады. Ал ошондой эле өнөр жай жана минералдык ресурстар министри Гонгорын Дамдиннямга ушул өтүнүч менен кайрылды.
Министрликтин өкүлдөрү геологиялык изилдөөгө инвестициялар кен казып алуу секторунун туруктуу өсүшүнүн негизи экенин белгилеп, 2026–2028-жылдарга бюджет декларациясында эске алынышы керектигин билдиришти. Монголия эл аралык стандарттарды сактоого умтулууда, анын ичинде:
- Геология секторунун туруктуу каржылоосу (ресурска көз каранды экономикасы бар өлкөлөрдүн тажрыйбасына окшош);
- Жер казынасын пайдалануу үчүн роялти эсептөөнүн ачык ыкмалары;
- Роялтинин бир бөлүгүн казып алуу региондорун өнүктүрүүгө бөлүү, бул жергиликтүү коомчулуктардын социалдык жана экономикалык прогресси үчүн көмөктөшөт жана долбоорлорго коомдук колдоону жогорулатат.
Жыйынды жыйынтыктап, катышуучулар өнөр жай жана кен казып алуу секторунда саясатты жакшыртуу максатында министрликтер ортосундагы координацияны жакшыртуу зарылдыгын макулдашышты, бул экономикалык өсүштү жана инвестициялык чөйрөнү жакшыртууга жардам берет.
Министрлик 2026 жылды «Саясат реформалары жылы» деп жарыялап, 14 стратегиялык мегадолбоордун алкагында алты приоритеттүү долбоорду ишке ашырууга киришти. Алардын арасында: уран өндүрүү боюнча монголо-француз биргелешкен долбоору, көмүр-химиялык комплекс, кокстук-химиялык комплекс, медьди кайра иштетүү заводу, болот куюу заводу, мунай кайра иштетүү заводу жана алтынды кайра иштетүү заводу бар.
Инвестицияларды тартуу жана бизнес климатын жакшыртуу максатында, жазкы сессияда Улуу Мамлекеттик Хуралда минералдык ресурстар, оор өнөр жай, мунай жана мунай продуктулары тармагын жөнгө салуучу мыйзамга өзгөртүүлөрдү карап чыгуу пландалууда.
