Дарыгер бул ооруга алып келүүчү негизги факторлор туура эмес жашоо образы, рационалдуу эмес тамактануу жана физикалык активдүүлүктүн жетишсиздиги экенин түшүндүрдү. Эгер чара көрбөсө, бул оорунун кесепеттери өтө оор болушу мүмкүн, мисалы, цирроз жана башка кооптуу боор ооруулары. Мындан тышкары, алкогольсуз майлуу боор оорусу диабет жана жүрөк-кан тамыр оорулары менен байланыштуу болушу мүмкүн.
Жумабаев ошондой эле, ашказан рагы Кыргызстандагы эркектер жана аялдар арасында эң кеңири таралган онкологиялык оору болуп калганын билдирди. Мурда ашказан рагы эркектер арасында биринчи орунда болсо, аялдар арасында сүт бези рагы биринчи орунда, ал эми кичинекей жамбаш органдарынын рагы жана ашказан рагы андан кийинки орундарды ээлеген. Бирок акыркы убакта ашказан рагы аялдар арасында да көбүрөөк кездешүүдө.
Гастроэнтеролог жаштар арасында Крон оорусу жана жара оорусу сыяктуу ичеги-ашказан воспалителдик оорулардын өсүшүн байкаган.
Статистика боюнча, акыркы жылдары гастроэнтерологго кайрылуулардын 75% функционалдык бузулуулардын натыйжасында пайда болгон, ал эми 25% бейтаптар органикалык патологиядан жабыркаган. Функционалдык бузулулар көбүнчө жашоо образы жана тамактануу менен байланыштуу. Органикалык оорулар үч категорияга бөлүнөт:
- ашказан жана он эки эли ичегидеги кислоталуу оорулар;
- боор жана өт жолдорунун оорулары;
- ичеги оорулары.
ЖКТ органдарынын бузулууларынын негизги симптомдору салмактын кескин төмөндөшү, калада кан болушу, анемия жана лимфа түйүндөрүнүн чоңоюшу. Оорулардын негизги себептери — жашоо образы, тамактануу жана эс алуунун жетишсиздиги.
Ашказан-ичеги системасынын нормалдуу иштешин камсыздоо үчүн активдүү кыймылдап, туура тамактануу, рационго көбүрөөк жемиштер жана жашылчалар кошуу, ошондой эле фастфудду азайтуу керек, деп кошумчалады гастроэнтеролог.
