Цагаан сар, Монголиянын эң маанилүү майрамдарынын бири, келерки шаршембиде, 18-февралда белгиленет. Сиз бул окуяга даярдыкты аяктадыңызбы? Товарлардын баалары боюнча сиздин болжолдор кандай? MiddleAsianNews адистери бул маанилүү майрамга карата бир катар азыктардын баасын баалашты.
👆Чыгымдар өсүп жатат
Цагаан сар Монголиянын тургундары үчүн эң көп чыгым талап кылган майрам болуп эсептелет. Он жыл мурун, бир үй-бүлөнүн майрамды өткөрүүгө кеткен орточо чыгымдары болжол менен ₮742 000 (2017-жылдагы курс боюнча $1= ₮2455 же болжол менен $302) болгон. Бүгүнкү күндө бул сумма үч эсе өстү, кеминде ₮2,2 млн (болжол менен $620) жетти. 2020-жылдан 2022-жылга чейин, пандемия шартында өткөрүлгөн майрамда чыгымдар ₮1ден ₮1.5 млнга чейин (курс боюнча $1= ₮2850, бул $320–$520 диапазонуна туура келет) болгон. 2024-жылы күтүлүп жаткан экономикалык калыбына келтирүүнү эске алганда, үй-бүлөлөрдүн бул майрамга болгон чыгымдары да өсүүдө.
🧮Деректердин анализи
2017-жыл менен салыштырганда, Цагаан сар үчүн дасторконго коюлган салттуу тамактардын, мисалы, ууц (койдун арка эти), хэвийн боов (майрамдык табакты кооздоодо колдонулган монгол печеньеси) жана ааруул, хурууд (салттуу монгол кургатылган творог) баасы кыйла өстү. Соңку он жылда ууцтун баасы 150%га өстү, азыркы учурда ₮300дөн ₮850 миңге чейин (болжол менен $85тен $240ка чейин) өзгөрүп турат, ал эми 2 кг ааруулдун баасы 179%га өстү жана ₮34төн ₮100 миңге чейин (болжол менен $10дон $28ге чейин) өзгөрөт. Хэвийн боовдун баасы 299%га жогорулап, ₮100дөн ₮252ге (болжол менен $28ден $71ге) жетти. Ошентип, бүгүнкү күндө хэвийн боовдун баасы үч эсе, ууцтун баасы 2.5 эсе, ааруулдун баасы 1.8 эсе өстү.
🥴 Бууздар, салаттар, таттуулар жана жемиштер үчүн чыгымдарды да эске алууну унутпаңыз, булар да жалпы чыгымдарга кошулат. Соңку беш жылда керектөө товарларынын баасынын өсүшү жарандардын капчыгына таасир этти.
🥹 Бош капчыктар, бирок толгон жан...
Баалардын өсүшү Цагаан Сарды белгилөөнүн максаттуулугу жөнүндө талкуу темасына айланды. 2020-жылы Улуттук статистикалык комитет тарабынан жарыяланган майрам боюнча акыркы экономикалык отчетко ылайык, бул майрамды 64% үй-бүлөлөр белгилешкен. Ал мезгилде өлкө ₮1.2 трлн (болжол менен $ 565 миң) сарптады. Учурдагы баалардын өсүшүн эске алганда, Цагаан сарды белгилөө учурунда канча акча айланууда болот экенин кызыктуу болуп турат.
Даже эң кыйын финансылык шарттарда монголдор бул майрамды чоң салтанат менен белгилөө салттарын улантууда. Мындай практика көптөгөн муундар бою сакталат деп ойлойбуз.
