Доконтакттык профилактика ВИЧ деген эмне?
Бул ВИЧ инфекциясын жугузуу коркунучун азайтуу максатында антиретровирустук дары-дармектерди кабыл алуу методу. ДКПны туура жана туруктуу колдонуу шартында, жыныстык байланышта ВИЧ жугузуу мүмкүнчүлүгү 90% дан ашык төмөндөшү мүмкүн.
ДКП кимдерге көрсөтүлөт?
Бул метод ВИЧ жугузуу коркунучу жогору адамдарга сунушталат, анын ичинде:
- туруктуу өнөктөштөр менен презервативдерди колдонууда кыйынчылыктарга дуушар болгон адамдар;
- бир нече жыныстык өнөктөштөрү бар адамдар;
- алсыз топтордун өкүлдөрү;
- ВИЧ жугузган өнөктөштөрү бар адамдар, эгер өнөктөштүн вирус жүктөмү белгилүү эмес же көзөмөлдөнбөсө.
Кыргызстанда ДКПга кантип жетүүгө болот?
ДКП алуу процедурасы жеңилдетилген жана минималдуу убакытты талап кылат.
Биринчи кадам. Республикалык борборго, Бишкек шаардык же каалаган облустук гемоконтакттык вирус жугузган гепатиттер жана ВИЧ боюнча контролдоо борборуна кайрылыңыз. Ошондой эле, үй-бүлөлүк медицина борборунда же жашаган жериңиздеги жалпы практикалык дарыгерге, ошондой эле ВИЧ профилактикасы менен алектенген коммерциялык эмес уюмдарга кайрылсаңыз болот.
Тестирлөө. ВИЧ боюнча акысыз экспресс-тесттен өтүңүз (ДКП тек гана терс тест натыйжасында дайындалат).
Консультация. Дарыгер кабыл алуу үчүн ыңгайлуу режимди сунуштайт (күн сайын же белгилүү топтор үчүн «талап боюнча»).
Дары-дармектерди алуу. Дары-дармектер акысыз берилет.
Кызматтын наркы
Кызмат бардык аймактарда акысыз жана купуялуулук менен көрсөтүлөт.
Маанилүү маалымат
ДКП презервативдерди колдонууну алмаштырбайт, алар дагы эле жыныстык жол менен жугуучу инфекциялардан коргойт жана каалабаган бременди алдын алат.
ДКПнын алкагында колдонулган дары-дармектер ВИЧ жугузбайт жана медициналык көзөмөл астында коопсуз.
ВИЧ боюнча туруктуу тестирлөө ДКП программасынын маанилүү элементтеринин бири болуп саналат.
Доконтакттык профилактиканы колдонуу жаңы ВИЧ учурларын азайтууга жана коомдук ден соолук боюнча максаттарга жетүүгө багытталган эл аралык стратегияларга кирет.
ДКПга жетүүнү кеңейтүү:
- жаңы ВИЧ жугузуу учурларын азайтууга;
- медициналык жардамдын жеткиликтүүлүгүн камсыз кылууга;
- стигманы жана дискриминацияны азайтууга;
- калктын ден соолугун жалпы коргоого жардам берет.
Пайдалуу шилтемелер
Республикалык гемоконтакттык вирус жугузган гепатиттер жана ВИЧ боюнча контролдоо борборунун расмий сайты: aidscenter.kg
Мобилдик колдонмо: «Ден соолук +» (Google Play'да жеткиликтүү).
Кыргызстанда 15 миңден ашык ВИЧ учурлары катталган. Ар ай сайын республикада 80ден ашык жаңы учурлар аныкталат. Эксперттер жыныстык жол менен вирус жугузуу үлүшүнүн өсүшүнө тынчсызданышат. Ден соолук министрлиги мигранттар жана чет элдиктер арасында ВИЧ жугузгандардын санынын өсүшү боюнча да тынчсыздануусун билдирет.
