Кыргызстандын президентинин аппаратынын жетекчиси Каныбек Туманбаев, айдоочуларды даярдоо жана айдоочулук күбөлүктөрдү берүү боюнча реформаны комментарийлеп, өзгөртүүлөр жарандардын коопсуздугун камсыздоого багытталганын, жеке авто мектептерге каршы эмес экенин билдирди. Бул билдирүү жеке окуу жайларынын өкүлдөрү тарабынан уюштурулган нааразылык акцияларынан кийин айтылды.
Ал узак убакыт бою бир нече жеке авто мектептерде айдоочулук күбөлүктөрдү сатуу практикасы болгонун, бул жолдордогу коопсуздукка терс таасирин тийгизип, жол кырсыктарынын санын көбөйтүп жатканын белгиледи.
«Жамаат бул системанын кесепеттерин сезип жатат. Ар бир кырсык — бул трагедия, сынган өмүр, каза болгон жана жетим калган балдар. 2025-жылы жол кырсыктары жана курмандыктар 2024-жылга салыштырмалуу көбөйдү. Бул кездешүү эмес, көп жылдык көз жумуу менен байланышкан кесепет», — деп баса белгиледи Туманбаев.
Мындан тышкары, ал жеке авто мектептердин ээлери алдыда боло турган жаңылыктар жөнүндө алдын ала маалымдалганын билдирди. Бардык окуу жайларынын жетекчилери «Ынтымак Ордо» борборунда чогулуп, реформанын мазмуну жана этаптары боюнча кенен түшүндүрмө алышты.
«Ошентип, эч ким алдын ала эскертилген эмес деген билдирүүлөр чындыкка дал келбейт», — деп кошумчалады ал.
Туманбаев ошондой эле көптөгөн айдоочулардын жол кыймылынын эрежелери боюнча билим деңгээлинин төмөндүгүн белгилеп, теориялык экзамендерде курсанттардын чоң провалдары менен тастыкталганын айтты.
«Айдоо — бул автоунааны башкаруу гана эмес, чоң жоопкерчилик. Рульга отурганда, адам өзүнүн өмүрүнө гана эмес, жол кыймылынын башка катышуучуларынын өмүрүнө да жооп берет», — деди ал.
Ошол эле учурда ал реформа бардык жеке авто мектептерди дискредитациялоого багытталган эмес экенин тактады.
«Бул тармакта квалификациялуу мугалимдер жана адистер бар. Реформа системаны тазалоо керек, эң мыкты кадрлар мамлекеттик билим берүү системасына тартылып, жарандардын коопсуздугун камсыз кылат», — деп баса белгиледи ал.
Реформа алкагында транспорт каражаттарын каттоо жана айдоочулук күбөлүктөрдү берүү процессин толук модернизациялоо каралган. Өзгөртүүлөрдүн негизги элементи — курсанттарды мамлекеттик контролдо турган авто мектептерде гана милдеттүү даярдоо.
2026-жылдын февраль айынын ортосунан жаңы окуу планын даярдоо үчүн арыздарды кабыл алуу башталат, ал жаңыланган мамлекеттик стандарттарга ылайык бекитилет.
«Бул реформалар бизнеске каршы эмес, адам өмүрүн сактоого багытталган. Башында кыйынчылыктар болушу мүмкүн, бирок тартип орнотулат. Мамлекет коррупциялык элементтерди системалуу түрдө жоюп, реформаны аягына чейин жеткирет», — деп жыйынтыктады Каныбек Туманбаев.
