Чүй облусундагы балдар мекемелеринин мониторинги 2025-жылы Акыйкатчы Институтунун кызматкерлери тарабынан жүргүзүлгөн. Балдардын жашоо шарттарына жана алардын укуктарынын сакталышына негизги көңүл бурулган. Текшерүүнүн натыйжасында ар кандай бузулуулар аныкталып, аларды жоюу үчүн сунуштар талап кылынган.
Текшерүү учурунда кээ бир жетимдердин мамлекеттик жөлөк пулдарын ала албагандыгы аныкталды. Мисалы, 2008-жылы төрөлгөн М.Б. аттуу кыз, ата-энесин жоготкондон кийин 2017-жылдан бери эжеси менен бирге балдар үйүндө жашап жатат.
2015-жылы ал медициналык-социалдык экспертиза комиссиясынан (МСЭК) инвалиддык статусун алган, ошондой эле жөлөк пул дайындалып, психиатрдын көзөмөлүнөн өтүү жана инклюзивдик программа боюнча билим алуу сунушталган.
Бирок, 2017-жылы балдар үйүнө өткөрүлгөндөн кийин жөлөк пулдун төлөмдөрү токтотулган, анткени МСЭК тарабынан кайрадан текшерүү жүргүзүлгөн эмес. Ошондон бери, сегиз жыл бою кызды кайрадан текшерүү боюнча эч кандай чаралар көрүлгөн жок.
Бул боюнча КРнын Омбудсмени Жамиля Джаманбаева Генералдык прокуратурага жана Эмгек, социалдык камсыздоо жана миграция министрлигине жетимдердин укуктарын сактоону күчөтүү жана төлөнбөгөн жөлөк пулдарды өндүрүү боюнча кайрылды.
Жаңы кырдаалды карап чыгып, Эмгек министрлиги жооптуу кызматкерлерге дисциплинардык чараларды көрдү, ал эми инвалид кызга жөлөк пул 2017-жылдан 2026-жылдын 1-майына чейин калыбына келтирилди. Жалпысынан анын депозиттик эсебине 518 миң сом которулат.
Акыйкатчы, «Балдар жөнүндө» Кодекстин 17-беренесине ылайык, мамлекеттик аткаруу бийлиги жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары балдардын укуктарын жана кызыкчылыктарын камсыз кылууга милдеттүү экенин эскертет.
