Ал кыргыз тайгандарын — айылдарда салттуу түрдө асыралып келген иттердин породасын — борбордогу үйүндө машыктырып, карап, алар менен ар кандай аңчылык мелдештерине жана фестивалдарга катышат.
Turmush анын менен сүйлөштү. Жылдыз күйөөсү менен төрт баланы тарбиялап жатат: экөө чоң, экөө кичинекей. «Азыр алар мага жардам беришет — кичинекей кыздарым мен менен машыгууларга барышат, ал эми мен кеткенде иттерге кам көрүшөт. Чоңдор да бизди каржылык жактан колдоого аракет кылышат. Балалыгымдан бери жаныбарларды сүйчү элем, ат үстүндө жүрүүнү жактырчумун жана овчарка тренерлөө тууралуу кыялданчумун. Тайгандарды мурда олуттуу кабыл албайт элем, жөн гана кадимки иттердей эле. Бирок бир жолу досумдун уулунун тайганын көрүп, таң калдым. Бир жылдан кийин мага ой келди: бизде ар кандай өлкөлөрдөн иттер бар — эмнеге биздин уникалдуу улуттук жаныбарларыбызды албаска? Тайгандар чындыгында кооз жана мыкты аңчылык иттери», — деди ал.
Бул порода жоголуп бараткан деп эсептелет, жана Жылдыз, кызыгуусун арттырып, досунун уулунан ошол щенок тууралуу тактаган. Натыйжада, ал үч ай бою тайган сатып алуу мүмкүнчүлүгүн издеп жүрдү. Социалдык тармактар аркылуу ал ошол щеноктун ээси менен байланышууга жетишти, ал башында унчукпаса да, акыры сатып берүүгө макул болду. Жылдыз боз тайганды тандап алды, ага ээси мындай иттердин сейрек экени тууралуу белгиледи. Кийин ал белгилүү заводчик Майрамбек Асаниевге кайрылды, ал ага өзүнүн мыкты иттерин көрсөттү, бул анын кызыгуусун дагы да арттырды. Натыйжада, уулу ага Барбаян аттуу щенокту белек кылды.
Жылдыз тайгандарды үч жылдан бери асырап жатат. «Менин үй-бүлөмдүн эч кимиси аңчылык же иттер менен алектенген эмес. Биздин баарыбыз медицина кызматкерлерибиз, бирок мен жашоомдун багытын өзгөртүүгө чечим кабыл алдым. Алгач менде болгону Барбаян эле болчу, андан кийин тайгандарга компания керек экенин түшүндүм. Мен экинчи тайганды алдым, жана жакында менде жети ит болду: беш тайган, бир лайка жана бельгия овчаркасы. Биз эл аралык уюмда питомникти каттоодон өткөрдүк, жана биздин иттер эксперттерден жогорку баа алышты. Соңку жылдарда өлкөдө сыйлык алган тайгандардын саны кыйла өстү», — деди заводчица.
Жылдыз шаардык жана айылдык тайгандар арасындагы айырмачылыктарды белгиледи. «Менин тайгандарым шаарда жашашат, жана мен аларды күн сайын машыгууларга алып чыгуу кыйын. Айылда иттер эркин чуркашат, ал эми шаарда унаалардан жабыркашы же уурдалышы мүмкүн. Бирок шаардык тайгандар ызы-чууларга көнүп, топтолгон элден коркпойт. Биз аларды сейилдөөгө чет жактарга алып чыгабыз, жана көпчүлүк шаардыктар бул кыргыз породасы экенин билбейт, орус борзойлору менен аралаштырып алышат», — деп кошумчалады ал.
Тыналиева кыргыз тайгандарынын уникалдуу сапаттары тууралуу өз байкоолорун айтып берди. «Мен ар кандай породаларды кармап көргөм, бирок тайгандар чыдамкайлыгы боюнча эч нерсе менен салыштырууга болбойт. Щеноктор 4-5 айлык кезде эле чарчабай сутка бою чуркаша алышат. Ошол эле учурда алар абдан акылдуу жана чыдамкай, катуу шарттарда да уктап кете алышат. Тайгандар семирбейт жана адамдарга тоскоолдук кылбайт, ошондуктан аларды батирлерде да кармашат», — деди ал.
Жылдыз Барбаян менен кызыктуу окуяны айтып берди. «Ал эшиктерди ачып, жапканды билет. Бир жолу, башка ит менен сейилдеп жүргөндө, ал дарбазаны жапкан, жана мен кирүү үчүн аны ачып берүүнү суранышым керек болду. Ал бул ишти ушунчалык чеберчилик менен жасады, мен таң калдым», — деди ал.
Тыналиева өзүнүн биринчи мелдештери тууралуу, ага Алмаз Акун чакырганын айтып берди. «Мен «Салбурун» уюмунун бар экенин да билчү эмесмин, бирок ал мени шыктандырып жиберди. Менин тайгандарым биринчи жолу мелдештерге катышты, жана алардын бири биринчи болуп сайгактын терисин кармап алды. Мен атмосферадан жана көргөндөрүмдөн абдан кубандым», — деди ал.
Чүй облусунда «Мерген фест» фестивалы өтүп жатат, анда анын тайгандары сыйлык алган орундарды ээлешет. Алар ошондой эле Казакстандагы мелдештерге катышышкан. «Жакында «Мерген-фестте» менин тайганым карышкыр менен күрөшүүдө биринчи орунду алды. Мен анын деңгээлин көтөрүү үчүн иштешимди улантып жатам», — деп жыйынтыктады Жылдыз Тыналиева.
