Документте бул мыйзамсыз бизнеске тартылган кылмыштуу топтордун жана компаниялардын иштөө ыкмалары да каралат.
Мыйзамдагы кемчиликтер жана укук коргоо органдарынын чектелген ресурстары кылмышкерлерге мыйзамсыз калууда жогорку киреше табууга мүмкүндүк берет.
"Изилдөө мыйзамсыз калдыктарды айландырууну аныктоо жана ага байланыштуу иштерди териштирүү өтө кыйынчылыкка туш болуп жатканын көрсөтүп турат", - деди УНПнын өкүлү Кэндис Уэлш.
Глобалдык коркунуч
Кылмыштуу уюмдардын калдыктар менен байланышкан кылмыштарга дүйнө жүзү боюнча – жергиликтүү бузуулардан баштап, татаал континент аралык схемаларга чейин катышып жатканы белгиленди. Корпорациялар да бул процесске активдүү тартылган: айрым компаниялар белгиленген нормаларды эске албайт, башкалары мыйзамсыз кызматтар үчүн төлөшөт, ал эми үчүнчүлөр мыйзамдуу жана мыйзамсыз ишмердүүлүктү айкалыштырат.Анализ уюштурулган кылмыштуу топтор менен компаниялар коррупцияны мыйзамсыз калдыктарды мыйзамдуу агымдарга жашыруу үчүн колдонорун көрсөтүп турат, текшерүүлөрдү алдамчылык схемалары, анын ичинде документтерди жасалмалоо жана уурдоолор аркылуу айланып өтүшөт.
"Калдыктарды мыйзамсыз соодалоо үчүн жазалар көп учурда минималдуу, ал эми киреше абдан чоң болушу мүмкүн. Ошол эле учурда уулуу калдыктарды мыйзамсыз көмүү боюнча чыгымдар алардын мыйзамдуу жок кылуу кызматтарынан төмөн, бул укук бузууларды жасоого финансылык стимулдарды жаратууда", - деп белгилешет эксперттер.
Ар кандай өлкөлөрдө бирдиктүү санкциялардын жоктугу бузуучуларга "жөндөмдүү юрисдикцияларды" тандап алууга мүмкүндүк берет, ал жерде жөнгө салуу жана жазалардын чаралары азыраак.
Изилдөө ошондой эле мыйзамсыз көмүүлөр, күйгүзүүлөр жана калдыктарды ташуу дүйнө жүзү боюнча болуп жатканын көрсөтөт, бирок эң аз баалуу жана жок кылууда татаал калдыктар жогорку кирешелүү региондордон кирешеси төмөн өлкөлөргө өткөрүлүп жатат.
Калдыктар экологиялык жактан коопсуз иштетүүдө кыйынчылыктарды башынан өткөрүп жаткан мамлекеттерге жөнөтүлгөндүктөн, бул калктын ден соолугуна жана экосистемага олуттуу коркунучтарды жаратат.
УНПда маалымат алмашууну жана санкциялык саясатты координациялоону жакшыртуунун маанилүүлүгүн баса белгилешет, бул бузуучуларды натыйжалуу көзөмөлдөө жана жоопкерчиликке тартуу үчүн.
Башкы беттеги сүрөт иллюстрациялык: who.int.
