Депутат Гулшаркан Култаева Кыргызстанда жыйноого тыюу салынган жапайы дары өсүмдүктөрүнүн түрлөрүнүн саны тууралуу суроо берди.
Табигый ресурстар министрлигинин өкүлү Алмаз Мусаев учурда 12 түрдөгү өсүмдүккө тыюу салынганын билдирди.
Култаева жыйноого чектөө коюу менен катар, бул өсүмдүктөрдү калыбына келтирүү жана көбөйтүү иштерин жүргүзүү зарылдыгын баса белгиледи. Мисал катары ал Аксый районунда өскөн афлатун лугун — жапайы дары өсүмдүгүн атады.
Ал, жыйноого тыюу салынганына карабастан, илимий мекемелердин бул өсүмдүктү көбөйтүү жана калыбына келтирүү боюнча активдүү иш алып барбай жатканын белгиледи. Мындан тышкары, депутат мораторий киргизилгенден кийин бул өсүмдүктөрдүн абалына мониторинг жүргүзүлүп жатабы деген суроону көтөрдү.
Агроөнөр жай министринин орун басары Мирбек Дуйшеев афлатун лугунун так маалыматка ээ эместигин, бирок жоголуп кетүү коркунучундагы жана Кызыл китепке киргизилген өсүмдүктөрдү жыйноо илимий коомчулуктун сунуштарынын негизинде тыюу салынганын кошумчалады.
Ал ошондой эле каралып жаткан мыйзам долбоору жапайы дары өсүмдүктөрүн сактоого багытталганын белгиледи. Документ айыл чарба жерлеринде алардын өстүрүлүшүнө мүмкүнчүлүк берет, бул табигый популяцияларга жүктөмдү азайтууга жардам берет.
«Мыйзамдын мазмуну фермерлердин өз талааларында дары өсүмдүктөрүн өстүрүп, жыйноо жүргүзүүсүнө мүмкүндүк берүүдө, табигый өсүмдүктөргө тийбестен», - деп түшүндүрдү Дуйшеев.
Култаева жапайы өсүмдүктөрдү эффективдүү сактоо үчүн комплексдүү мамиле керек экенин, ага орман чарбасы, айыл чарба структуралары жана илимий уюмдардын катышуусу кирерин белгиледи. Ал жыйноого чектөөлөрдү киргизүү менен катар, популяцияларды калыбына келтирүү иштерин активдүү жүргүзүү маанилүү экенин айтты, анткени бул өсүмдүктөрдүн көпчүлүгү баалуу дары касиеттерине ээ.
«Айыл чарбасын өнүктүрүү жөнүндө» мыйзамга дары өсүмдүктөрүн, анын ичинде валериана, календула, шалфей, шафран, ферула, аконит, арнебия, радиола розовая, солодка, облепиха, шиповник, барбарис, чабрец жана ромашка сыяктуу дары өсүмдүктөрүн өстүрүү боюнча селекционно-генетикалык ыкмаларды киргизүү сунушталууда.
