Климаттын өзгөрүшү шартында Кыргызстан яктарды багууну активдүү өнүктүрүп жатат, бул айыл чарбасында эң келечектүү багыттардын бири болуп эсептелет. Бул тууралуу Республикалык суу ресурстары, айыл чарба жана кайра иштетүү өнөр жайы министрлиги маалымдады.
Расмий маалыматтарга ылайык, өлкөдөгү жалпы яктар саны 61 650 башты түзөт. Алардын кармалышы негизинен Нарын, Ысык-Көл жана Ош облустарында топтолгон, бул жерлерде бийик жайыттар бул жаныбарлар үчүн оптималдуу экологиялык шарттарды түзөт.
Жыл бою жайытта жүргөн яктар экстремалдуу аба ырайына, анын ичинде -40 °C чейин суукка жогорку туруктуулукту көрсөтүшөт. Алар тек гана эт жана сүт алуу үчүн эмес, ошондой эле жүн үчүн колдонулат, бийик тоолордо да туруктуу өндүрүмдүүлүктү камсыз кылат.
Министрлик климаттын өзгөрүшү жана жайыттардын деградациясы шартында яководствонун өзгөчө маанилүү болуп жатканын баса белгилейт. Бул жаныбарлар 2000ден 4500 метр бийиктикте, кадимки малдын жашай албаган жерлерде гана эмес, ошондой эле ийгиликтүү көбөйүү мүмкүнчүлүгүнө ээ.
Суукка, кургакчылыкка жана кедей азыктык жерлерге адаптациялануу жөндөмүн эске алганда, яктарды багуу климаттык өзгөрүүлөргө дуушар болгон региондор үчүн эффективдүү чечим катары каралууда. Бул ошондой эле төмөнкү тоолуу жайыттардагы жүктөмдү азайтууга мүмкүндүк берет, алыскы бийик тоолуу участкаларды пайдалануу аркылуу.
Учурда Улуттук илимдер академиясынын илимпоздору Кыргызстандын мал чарбачылык жана жайыт изилдөө институту менен биргеликте ак яктарды селекциялоо боюнча иш алып барууда. Проект «Жайчы» Т. Акматов атындагы чарба базасында Тон районунда ишке ашырылып, ак яктарды өзгөчө породалык топ катары изилдөө жана таануу максатында багытталган.
2003-жылдан бери Тон районунун фермери Баатырбек Акматов жана Нарын облусунун Таштанбек Акматов да ак яктарды селекциялоо менен алектенишет. Алардын аракеттери жыйынтык берип, «Агродиалог-2025» форумунда Баатырбек Акматов ак яктарды өстүрүү боюнча чемпион наамына ээ болду.
Министрлик яководствону өнүктүрүү, селекциялык программаларды илимий жактан колдоо жана фермерлерге бул тармакта жардам көрсөтүү боюнча иштерин улантууну ниет кылууда.
