Бул тууралуу Turmush агенттигинин кабарчысы менен болгон маегинде Нарын облусунун Ат-Башы районунун педагогу Кенжегул Тоюнбаева айтып берди. Ал Ак-Жар айылындагы «Ак-Жар Сезими» бала бакчасында тарбиячы болуп иштейт.
Тоюнбаева тарбиялоонун негизги принциптери менен бөлүштү:
- Сүйүү жана колдоо. Баланын сүйүктүү жана баалуу экенин сезиши абдан маанилүү. Ата-энелердин жана педагогдордун жылуу мамилеси психологиялык ден соолук жана өзүнө ишенүү үчүн негиз болуп саналат.
- Жеке мисал. Балдар сөздөргө эмес, иштерге ынанат. Этикалык принциптер жана жүрүм-турум эрежелери чоңдор тарабынан өзүнүн мисалында көрсөтүлүшү керек.
- Дисциплина жана чектөөлөр. Акылга сыярлык эрежелер жоопкерчиликти жана чечим кабыл алуу жөндөмдүүлүгүн өнүктүрүү үчүн зарыл. Чектөөлөр логикалык түрдө түшүндүрүлүшү маанилүү, күч колдонбостон.
- Ар тараптуу өнүгүү. Окуудан тышкары, музыка, спорт, искусство жана илим менен алектенүүнү колдоо маанилүү, бул балага өзүнүн уникалдуу чыгармачылык потенциалын ачууга жардам берет.
- Эмоционалдык интеллект. Чоңдор балдарды өз сезимдерин түшүнүүгө жана эмоцияларын экологиялык жактан билдирүүгө үйрөтүшү керек.
- Өз алдынчалык. Кичинекей тапшырмаларды жана милдеттерди бөлүштүрүү балага өзүн-өзү көзөмөлдөө жана көз карандысыз ой жүгүртүү жөндөмүн үйрөтөт.
- Социалдык жөндөмдөр. Жаштар менен байланышуу, достошуу жана эмпатия көрсөтүү жөндөмү балага коомго ийгиликтүү адаптациялоого жардам берет.
- Саламаттыкты сактоо. Туура тамактануу, спорт, уйку режим жана гигиена физикалык жана психикалык өнүгүүгө түздөн-түз таасир этет.
Тоюнбаевага ылайык, психологиялык комфорт жана өзүнүн маанилүүлүгүн сезүү мүнөздүн калыптанышына түздөн-түз таасир этет:
- Өзүнө ишенүү: Коргоо жана сүйүү сезими менен бала кыйынчылыктарды жеңилдетип, өз максаттарына батыр болуп барат. Сүйүү ички өз баасын бекемдейт.
- Социалдык өнүгүү: Бааланган бала башкаларды урматтоону үйрөнөт. Мындай балдар теңдештери менен ден соолукка пайдалуу мамилелерди курушат.
- Эмоционалдык туруктуулук: Сүйүктүү бала стрессти жакшыраак жеңет, коркуулардан жана комплекстерден кутулат, психологиялык жактан туруктуу болуп калат.
Практикалык кеңештер: «Мен сени ишенем», «Мен сени сыймыктанам» деп көбүрөөк айтыңыз; бирге убакыт өткөрүңүз, баланы кылдаттык менен угуп, анын пикирин урматтаңыз.
Кенжегул Турдумамбетовна Тоюнбаева 1985-жылдын 10-майында Ат-Башы районунун Ак-Жар айылында чоң үй-бүлөдө (он бир баланын эң кичүүсү) төрөлгөн. 2003-жылы А.Жаналиев атындагы мектепти аяктаган. Бүгүнкү күндө ал үч уулдун энеси.
2021-жылы Нарын мамлекеттик университетинин С.Нааматов атындагы педагогика факультетинин (бала бакча билим берүү) бакалавриат программасын аяктаган.
Анын эмгеги райондук администрациянын (2018), райондук билим берүү бөлүмүнүн (2025), профсоюздук уюмдун жана бала бакчанын жетекчилигинин грамоталары менен белгиленген. Ошондой эле Кенжегул Тоюнбаева III Дүйнөлүк көчмөндөр оюндарынын катышуучусу болуп саналат.
