Жыйында үй-бүлөлүк зомбулук жеке маселе эмес, жарандардын жана коомдун коопсуздугуна олуттуу коркунуч экендиги белгиленди. Шаардын прокуратурасы Кыргызстанда бул көрүнүшкө каршы күрөшүү үчүн мыйзамдык чаралардын бар экенин эске салды.
Прокуратуранын маалыматы боюнча, ар бир адамдын жашоого, ден соолукка, ар-намыска жана кадыр-баркка, ошондой эле жеке адамдын кол тийбестигине укугу бар, бул Конституция менен кепилденген. Бул контекстте 2017-жылдын 27-апрелинде «Үй-бүлөлүк зомбулуктун алдын алуу жана коргоо жөнүндө» мыйзам кабыл алынган.
Бул мыйзам үй-бүлөлүк зомбулукту бир нече түргө бөлөт: физикалык, психологиялык, экономикалык жана сексуалдык. Зомбулукка кабылган адамдар убактылуу коргоо ордерлерин алууга, коопсуз жерлерге жайгашууга жана социалдык жардам алууга укуктуу.
Кылмыш-жаза кодекси жана укук бузуулар кодекси үй-бүлөлүк зомбулук үчүн жоопкерчиликти белгилейт, анын ичинде эркинен ажыратууга алып келиши мүмкүн болгон кылмыш иштерин. Мындан тышкары, мыйзам бузгандар үчүн жүрүм-турумду оңдоо программалары каралган.
Прокуратуранын маалыматына ылайык, Кара-Кулда 2025-жылы аялдарга карата 38 үй-бүлөлүк жана сексуалдык зомбулук окуясы катталган, 5 окуя боюнча кылмыш иштери башталган. Бул окуялардын арасында сабоо, зордуктоо жана психологиялык басым көрсөтүү фактылары болгон.
2025-жылдын 25-декабрында Кара-Кулдун тургуну Б.А. прокуратурага кайрылып, 9-декабрдан 10-декабрга караган түнү күйөөсү М.С. аны уруп, башына жана жүзүнө сокку урганын билдирген. Текшерүүнүн жыйынтыгы боюнча 138-беренеге («Кыйноо») ылайык кылмыш иши башталды.
2025-жылдын 26-декабрында жүргүзүлгөн тергөө учурунда М.С. мурдагы жубайы Б.А.га, ошондой эле алардын уулу А.Т.га жана кызы Н.Т.га карата бир нече жолу зомбулук колдонгондугу аныкталды. Ошентип, ага бир нече адамга карата кыйноо үчүн 138-берене боюнча айып коюлду.
Ошол эле күнү, 2025-жылдын 26-декабрында, Кара-Куль шаардык сотунун тергөө судьясы М.С.ны эки айга — 2026-жылдын 25-февралына чейин камакка алуу чечимин кабыл алды. Тергөө уланууда.
Прокуратура ошондой эле укук бузуулар кодексинин 70-беренеси («Үй-бүлөлүк зомбулук») боюнча жалпысынан 12 протокол түзүлгөнүн белгиледи. Ошол эле учурда убактылуу коргоо ордерлерин бузуу же жүрүм-турумду оңдоо программаларынан качуу фактылары катталган эмес, бул профилактикалык иштердин жетишсиздигин көрсөтөт.
Прокуратуранын маалыматына ылайык, профилактикалык иш-чаралар кээ бир учурларда натыйжалуу жүргүзүлгөн эмес, коргоо ордерлеринин аткарылышына көзөмөл жетишсиз болгон жана мыйзамдык мүмкүнчүлүктөр толук пайдаланылбай калган.
Жогоруда айтылгандар менен байланыштуу прокуратурага аныкталган бузууларды жоюу жана үй-бүлөлүк зомбулук боюнча профилактикалык чараларды күчөтүү боюнча сунуш жөнөтүлгөн.
