Кыргызстанда физикалык тарбия жана спорт боюнча жаңы көз караш талкууланууда. Мамлекеттик физикалык тарбия жана спорт агенттиги «Кыргыз Республикасынын физикалык тарбия жана спортту өнүктүрүү программасы 2030-жылга чейин» деген жобосун сунуштады.
2030-жылга чейин эсептелген бул документ чемпиондорду даярдоого гана эмес, активдүү жана ден-соолукка пайдалуу коомду түзүүгө багытталган. Негиздеме маалымкатта программа өлкөнүн Улуттук өнүктүрүү программасына ылайык иштелип чыккандыгы, анын максаты улуттун ден-соолугун чыңдоо, калктын физикалык активдүүлүгүн жогорулатуу жана Кыргызстанды спорттук чөйрөдө эл аралык позицияларын жакшыртуу экендиги көрсөтүлгөн.
Өзгөртүүлөр боюнча сунуштар
Программанын авторлору спорттук чөйрө бир катар олуттуу көйгөйлөргө, мисалы, массалык машыгуунун төмөн деңгээли, эски инфратүзүм, бирдиктүү башкаруунун жоктугу, квалификациялуу машыктыруучулардын жетишсиздиги жана спорттук медицина системасынын жоктугу сыяктуу көйгөйлөргө туш болуп жатканын мойнуна алышат. Жаңы программа бул маселелерди чечүү үчүн «жол картасы» болушу керек.
Бардык катмардагы калк үчүн спорт
Негизги көңүл бардык адамдар үчүн жеткиликтүү спортту өнүктүрүүгө бурулат. Ар кандай жаштагы жана социалдык топтогу адамдарды физикалык тарбия менен системалуу машыгууларга тартуу, инклюзивдик инфратүзүмдү жакшыртуу жана мектептерде жана ишканаларда спорттук секцияларды колдоо пландалууда. Ошондой эле райондордон республикалык деңгээлге чейин үч деңгээлдүү мелдештер системасын түзүү каралган.
Спортту санариптештирүү
Санарип технологияларга өзгөчө көңүл бурулат. Планды – спорттук жетишкендиктерди электрондук эсепке алуу, объектилерди санарип паспортизациялоо, онлайн платформаларды түзүү жана «Түндүк» системасы менен интеграциялоону киргизүү. Бул чаралар спорттук чөйрөдөгү ачыктыкты жогорулатышы керек.
Бардык спорт түрлөрүн колдоо
Программа олимпиадалык спорт түрлөрүн гана эмес, улуттук, олимпиадалык эмес жана жаңы түрлөрдү, анын ичинде киберспортту да колдойт. 2026-жылы Көчмөндөрдүн Дүйнөлүк Оюндарына даярдык көрүү, команда тандоо жана спорттук аянтчаларды камсыз кылуу маанилүү аспект болуп калат.
Кадрларга басым
Программанын негизги бөлүгү кадрдык потенциалды өнүктүрүү болот: машыктыруучулардын квалификациясын жогорулатуу, кайра даярдоо системасын киргизүү жана адистер үчүн заманбап стандарттарды ишке ашыруу. Ошондой эле мамлекеттик спорттук мекемелерди оптимизациялоо жана алардын натыйжалуулугун жогорулатуу пландалууда.
Спортчуларды жана машыктыруучуларды колдоо
Документте спортчуларды жана машыктыруучуларды социалдык жактан колдоону күчөтүү үчүн чаралар каралган, анын ичинде бир жолку сыйлыктар, эмгек акынын жогорулатылышы жана стипендиялар системасы, аларды министрлер кабинетинин этап-этабы менен киргизүү пландалууда.
Ден-соолук – ийгиликтин негизи
Спорттук медицинага өзгөчө көңүл бурулат, ар бир облуста спорттук медициналык борборлордун филиалдарын ачуу жана учурдагы Спорттук медицина борборун модернизациялоо, анын функцияларын жана кадрларын кеңейтүү пландалууда.
Жаштар командаларын даярдоо борборун түзүү
Башка бир маанилүү жаңылык – резервисттерди даярдоого системалуу мамиле кылган Жаштар командаларын даярдоо борборун түзүү, бул жаш спортчуларга мотивацияны кайтарууга жардам берет.
Физикалык тарбия жана спортту өнүктүрүү программасы 2030-жылга чейин коомдук талкууга чыгарылды. Талкуунун жыйынтыгы боюнча документ кайра иштелип, спорт чөйрөсүндө узак мөөнөттүү мамлекеттик саясаттын негизин түзөт деп күтүлүүдө.
