Мониторинг учурунда акыйкатчынын өкүлдөрү пациенттердин укуктарын бузган жана системалык көйгөйлөрдү аныкташты, бул онкологиялык жардамдын төмөн деңгээлин көрсөтөт.
Ооруканаларда заманбап линейдик ылдамдаткычтардын, сапаттуу диагностикалык жабдыктардын, медициналык кызматкерлердин, зарыл дары-дармектердин жана стационардык орундардын жетишсиздиги байкалууда.
Мындай абал пациенттердин ден соолугун начарлатат жана онкологиялык оорулардан өлүмдүн көбөйүшүнө алып келет, ошондой эле жеке клиникаларга кайрылууга мажбур болгон үй-бүлөлөр үчүн олуттуу социалдык-экономикалык кыйынчылыктарды жаратууда.
НЦОГдо нур терапиясына кезектер пайда болуп, пациенттер дарыланууну бир жумадан эки жумага чейин күтүүгө мажбур.
2025-жылдын августунда мониторинг учурунда 34 пациент нур терапиясынын башталышын күтүп жатышты, бирок дарылоо үчүн арналган үч аппараттын ичинен эки линейдик ылдамдаткыч (Elekta Synergy жана Elekta Synergy Platform) иштен чыкты. Дарылоо эски «Бабатрон» аппараты менен гана жүргүзүлдү.
Медициналык кызматкерлер жардам көрсөтүүдө кечигүүлөр оорунун өнүгүшүнө жана пациенттердин өмүрүнө коркунуч туудурушу мүмкүн экенин белгилешет.
Линейдик ылдамдаткычтар НЦОГдо гана жайгашкан, бул өлкөнүн бардык региондорунан пациенттерди Бишкекке нур терапиясын алуу үчүн келүүгө мажбур кылат.
Үч иштеп жаткан аппарат болсо да, бардык муктаж адамдарга убагында дарылоо жүргүзүү өтө кыйын.
НЦОГдун маалыматы боюнча, акыркы беш жылда биринчи жолу аныкталган онкологиялык оорусу бар пациенттердин болгону 25,6%ы гана нур терапиясын ала алышты.
Эл аралык стандарттар боюнча, 300 миң адамга бир линейдик ылдамдаткыч туура келет, ал эми 7 миллион адам үчүн минимум 20 аппарат керек.
Онкологиядагы абалды дагы да начарлаткан нерсе, линейдик ылдамдаткычтарда дарылоо учурунда пациенттерди так жайгаштыруу үчүн зарыл болгон атайын бекитүүчү каражаттардын жетишсиздиги, бул болсо шишикке таасир этүүнүн натыйжалуулугун жана процедуралардын коопсуздугун жогорулатат.
Мониторинг учурунда нур терапия бөлүмүндө термопластикалык беткаптар жок болчу, ал эми бар болгон каражаттар эскирген жана деформацияланган.
Рак. Ал жөнүндө эмне билиш керек жана оорулуунун тобокелин кантип азайтуу керек
Укук коргоочулар нур терапия бөлүмүндө балдар үчүн толук процедураларды өткөрүүгө мүмкүнчүлүктөр жок экенин белгилешти, анткени балдар үчүн термомаскалар берилген эмес.
Мониторингдин жыйынтыгы боюнча, өлкөдө онкологиялык оорулардын эрте диагностикасы жөнүндө сүйлөшүү өтө кыйын, анткени жабдыктар эскирген жана техникалык мүмкүнчүлүктөр чектелүү.
Центрде болгону бир УЗИ аппараты жана 2014-жылдан бери колдонулуп келе жаткан эски маммограф бар эле. Ошондой эле ангиографтардын, заманбап эндоскопиялык жана лапароскопиялык системалардын жетишсиздиги байкалууда.
Акыйкатчы Жамиля Джаманбаева мамлекеттик органдарды жарандардын ден соолугун коргоо жана сапаттуу, убагында медициналык жардам алуу боюнча конституциялык укуктарын камсыз кылууга чакырды.
