Негизги сунуштар
Бардык бөлүштүрүүчү компаниялар үчүн электр энергиясын сатып алуу боюнча бирдиктүү тарифти белгилөө сунушталууда. Бул тариф негизги камсыздоочу тарабынан берилген импорттолгон электр энергиясынын орточо баасына, анын тармактары аркылуу электр энергиясын өткөрүү чыгымдарын эске алуу менен аныкталат.Мындан тышкары, документ электр энергиясын импорттоо токтогон учурда тарифти кайра карап чыгуу механизмин сунуштайт. Мындай учурда, бөлүштүрүүчү компаниялар үчүн тарифтер жаңыланган энергия булактарынан энергия өндүрүүчүлөр үчүн белгиленген чектөө тарифинин деңгээлинде белгиленет.
Эгерде электр энергиясын импорттоо жана жаңыланган булактардан камсыздоо жок болсо, ар бир бөлүштүрүүчү ишкананын жылдык чыгымдарын эсептөө башка методика боюнча жүргүзүлөт.
Өзгөртүүлөрдүн максаттары
Учурда бөлүштүрүүчү компаниялар үчүн электр тармактарынын шарттуу бирдиктерин эсептөө методикалары жана шарттуу электр тармактарынын эксплуатациясына, техникалык тейлөөсүнө жана оңдоп-түзөөгө кеткен чыгымдардын бирдиктүү суммасын эсептөө методикалары колдонулууда.Учурдагы эрежелер негизги камсыздоочу - "НЭС Кыргызстан" ААКдан электр энергиясын сатып алуу тарифтерин аныктайт жана электр энергиясын 1 млрд кВт·ч чейин бөлүштүрүүчү ишканаларга колдонулат.
Бирок, электр энергиясынын импорту өсүп жаткандыктан, учурдагы тарифтик системаны кайра карап чыгуу зарылдыгы пайда болду. Негиздемеде, башка өлкөлөрдөн электр энергиясын импорттоо энергетикалык системада акча каражаттарынын жетишсиздигине алып келгендиги көрсөтүлгөн.
2025-жылга карата энергетикалык компаниялардын бекитилген пландуу техникалык-экономикалык көрсөткүчтөрүнө ылайык, өлкөдөгү электр энергиясынын жетишсиздиги болжол менен 3,8 млрд кВт·ч, ал эми энергетика секторундагы финансылык каражаттардын жетишсиздиги 4,6 млрд сомду түзөт.
Сунушталган өзгөртүүлөр энергетикалык компаниялардын финансылык абалын турукташтырууга жана электр энергиясын импорттоодон келип чыккан чыгымдарды жабууга жардам берет деп күтүлүүдө.
2025-жылдын жыйынтыгы боюнча республикада электр энергиясын керектөө 19 млрд 94,7 млн кВт·ч жетет, бул 2024-жылга салыштырмалуу 859,2 млн кВт·ч (же 4,5%) көп.
Ошол эле учурда 15,4 млрд кВт·ч электр энергиясы өндүрүлгөн, анын ичинен:
- чоң ГЭСтерде - 12,9 млрд кВт·ч;
- кичине ГЭСтерде - 0,223 млрд кВт·ч;
- мини-ГЭСтерде жана ЖБЭ (күн жана шамал электр станциялары) - 0,234 млрд кВт·ч;
- жылуулук электр борборлорунда - 2,01 млрд кВт·ч.
