Таравих намазы
Орозо айынын биринчи күнү таравих намазы менен башталат, ал орозо башталганга чейин түн ичинде өткөрүлөт. 18-февралда кечки намаздан кийин өлкөдөгү бардык мечиттерде таравих намазы өткөрүлөт. Бул намаз өзгөчө болуп, тек гана орозо учурунда окулат. Орозо айынын ичинде мусулмандар таравих намазын мечиттерде жана үйдө жалгыз да окуй алышат.Орозо: башталышы жана аягы
Орозо 19-февралда таң атканда башталат. Бишкекте жана Кыргызстан боюнча мусулмандар үчүн орозо календары бар, анда орозонун башталышы жана ооз ачуу убактысы көрсөтүлгөн. Орозо 19 же 20-мартка чейин уланат, бул айдын ай календарына жараша; так датаны ДУМК жарыялайт.Орозо кармоонун негизги эрежелери
Орозо сухур/саарлык менен башталат — таңкы тамактануу, бул тамакты таң атканга чейин жеп бүтүш керек. Эгер адам сухурду унутуп калса, бирок орозо кармоону кааласа, анын орозосу күчүндө калат. Күн ичинде ифтар/ооз бекитүү убактысына чейин ишенимдүүлөр тамактануудан, суудан, тамеки тартуудан жана интимдик мамилелерден баш тартышат. Ифтар кечки намаздан кийин башталат жана адатта, суу жана курма менен башталат.Орозо кармоо физикалык баш тартууну гана эмес, ошондой эле өз жүрүм-турумуңду көзөмөлдөөнү да билдирет: уруш, жаман сөздөр, ушак жана алдамчылык катуу тыюу салынат.Эгер адам күндүз тамак жеп же суу ичсе, же интимдик мамилеге кирсе, орозосу бузулат. Бирок эгер кимдир бирөө унутуп тамак жеп же суу ичсе, ал бул аракетин токтотуп, орозосун улантуусу керек — бул учурда орозо бузулган болуп эсептелбейт. Ооз ачуу убактысы келгенде тамактанууга, тамеки тартууга жана интимдик мамилелерге уруксат берилет, бирок интимдик мамиледен кийин толук жуунуу талап кылынат; исламда тамеки тартуу ден соолукка зыяндуу болгондуктан жактырылбайт.
Орозо учурундагы маанилүү учурлар
- Фитр-садака — орозо айында милдеттүү садака. Анын өлчөмү мусулмандын кирешесине жараша болот жана буудай, курма, ун, арпа же курма салмагы менен аныкталат. ДУМК жана Кыргызстандагы Улемдер кеңеши жыл сайын фитр-садаканын өлчөмүн белгилешет. (Фитр-садаканын өлчөмү тууралуу муфтият тарабынан жарыяланган соң, Kaktus.media маалыматты жаңыртат.) Фитр-садака тууралуу көбүрөөк маалыматты бул жерден билүүгө болот.
- Кадыр тун (Ляйлятуль-кадр) — орозо айынын акыркы он түнүнүн биринде келип, алдын ала белгиленген түн. Кыргызстанда ал орозонун 26-күнүнөн 27-күнүнө караган түндө белгиленет. Бул түндө пайгамбар Мухаммедге Куран түшүрүлгөн деп эсептелет. Бул түндө мусулмандар кечирим сурап, дуба кылууга убакыт бөлүшөт, көңүл ачуу жана уятсыз иштерден качышат. Аны мечитте же үйдө, жалгыз же жамаат менен өткөрүү сунушталат. Кадыр тун тууралуу көбүрөөк маалыматты бул жерден табууга болот.
Дарыгерлердин кеңештери
Орозо кармоону жеңилдетүү үчүн кант, туз жана майлуу тамактарды азайтуу сунушталат. Суук жана туздуу азыктардан качыңыз, алар суюктукту күчөтүшү мүмкүн. Суюк балансын сактоо маанилүү: ифтардан кийин жана сухур учурунда жетиштүү суу ичүүгө аракет кылыңыз, болжол менен 30-35 мл 1 кг салмакка. Туура тамактанууга, жашылчаларды жана жемиштерди көбүрөөк кошууга, жана ифтарды акырындык менен — суу жана жеңил тамак менен баштоого аракет кылыңыз, ашыкча тамактануудан качыңыз. Орозо учурунда туура тамактануу тууралуу көбүрөөк маалыматты бул жерден жана бул жерден билүүгө болот.
