Экс-премьер-министр бул кадам Кыргызстан экономикасына чет элдик инвесторлордун ишенимин бекемдейт деп эсептейт.
Феликс Кулов, Кыргызстан Республикасынын мурдагы премьер-министри, Бишкекте "Тамчы" атайын финансылык-инвестициялык аймагынын филиалын түзүү идеясын сунуштады, бул тууралуу социалдык тармактарда бөлүштү.
Быйыл 20-февралда Ысык-Көлдө "Тамчы" атайын финансылык-инвестициялык аймагынын келечектеги курулушу үчүн капсула коюлду, бул долбоор өлкөнүн экономикалык өнүгүшү үчүн маанилүү стратегиялык долбоор болору убадаланды.
Жаңы аймак:
- эл аралык финансылык борбор;
- глобалдык инвестициялар үчүн магнит;
- финтех жана IT-инновациялар үчүн борбор;
- эл аралык соода агымдарын бириктирген заманбап логистикалык түйүн болушу керек.
2035-жылга чейин заманбап офис жана турак жай имараттары, ошондой эле жалпы аянты 470 миң квадрат метрден ашык туристтик комплекстер куруу пландалууда.
Аймак үч функционалдык аймакка бөлүнөт: бизнес, логистикалык (учак станциясына жакын) жана рекреациялык. Жалпы аянты 100 гектардан ашык болот, бул 2035-жылга чейин болжолдонгон туристтик агымдын жылына 90 миң адамга жетишине мүмкүндүк берет.
Долбоордун негизги артыкчылыктары:
- резиденттер үчүн 49 жылга чейин салык жеңилдиктери;
- англис укугу боюнча иштеген эл аралык талаш-тартыштарды чечүү борбору;
- капиталдын эркин кыймылы, ийкемдүү валюталык режим жана 100% чет элдик катышуу;
- офис жана туристтик объекттер менен өнүккөн инфраструктура;
- дүйнөлүк финансылык агымдарга интеграция.
Ошентсе да, "Тамчы" атайын финансылык-инвестициялык аймагынын толук ишке ашырылышы болжол менен 10 жылды алат. Бул себептен Кулов негизги инвестициялык механизмдерди ишке киргизүүнү кечиктирбөө жана Бишкекте "Тамчы" СФИТинин филиалын жакынкы жылдарда түзүүнү сунуштады.
Ал борбордогу филиалдын моделин сунуштады:
"Бишкек Эл аралык инвестициялык каттоо борбору - "Тамчы" СФИТинин филиалы маанилүү финансылык-укуктук функцияларды аткара алат, мисалы:
1. Чет элдик жана жергиликтүү инвесторлорду инвестициялык борбордун резиденттери катары каттоо, капиталды коргоо жана атайын инвестициялык статус менен камсыз кылуу.
Каттоо инвестициялык фондго салым менен коштолуп, борбордун ишмердүүлүгүн, сот инфраструктурасын жана эл аралык адистерди тартууну каржылайт.
2. Бардык инвестициялык талаш-тартыштар англис укугу боюнча эл аралык судьялар жана арбитрлердин катышуусунда каралат.
Бул үчүн бир нече өлкөлөр, өзгөчө Улуу Британия жана/же Сингапур, БАЭ менен мамлекеттик келишимдерди түзүү зарыл.
Бул модель бир нече өлкөлөрдө ийгиликтүү колдонулуп келет. Мисалы, БАЭде Dubai International Financial Centre, англис укук системасы жана эл аралык судьялары менен, дүйнөдөгү эң ири финансылык хабдардын бири болуп калды.
Сингапурда эл аралык арбитраж жана көз карандысыз коммерциялык соттор активдүү колдонулуп, корголгон инвестициялык юрисдикцияны камсыз кылат. Казакстанда 2015-жылдын декабрынан бери "Астана" Эл аралык финансылык борбору ийгиликтүү иштеп жатат, ал англис укугун колдонуп, эл аралык сотко ээ.
Кулов 2013-жылы Жогорку Кеңеште иштеп жатканда Бишкекте ушундай финансылык борборду түзүүнү сунуштаганын эске салды, бирок ошол учурда анын демилгеси колдоо тапкан эмес.
Ал ошондой эле филиал Бишкекте эмне үчүн ачылышы керектигин түшүндүрдү:
"Борбордо филиал түзүү:
1. Инвестициялык механизмдерди дароо ишке киргизүүгө мүмкүндүк берет, "Тамчы" СФИТинин курулушун аяктоону күтпөстөн;
2. Бишкекти саясий, финансылык жана административдик борбор катары колдонууга мүмкүндүк берет;
3. Эл аралык банктарды жана инвестициялык фонддорду тартууга мүмкүндүк берет;
4. Жергиликтүү инвесторлордун ишенимин бекемдөөгө жардам берет;
5. "Тамчы" СФИТинин курулушун аяктоого чейин зарыл болгон юридикалык маселелерди даярдоого мүмкүндүк берет.
Кулов белгилегендей, "кустуризация" саясатына байланыштуу кээ бир жергиликтүү ишкерлер бизнесин чет өлкөгө көчүргөн. Бирок азыркы учурда абал жакшырат, жана көз карандысыз сот системасы менен эл аралык инвестициялык борборду түзүү өлкөгө капиталды кайтаруу үчүн маанилүү сигнал болушу мүмкүн.
Мурдагы премьер-министр филиалды бир жылдын ичинде түзүүгө болот деп ишенет, эгерде эл аралык арбитраждын укуктук режимин жана статусун аныктаган атайын мыйзам кабыл алынса.
"Филиалдын каржылануы инвесторлордун каттоо төлөмдөрү, арбитраждык жыйымдар жана борбордун кызмат көрсөтүүлөрү аркылуу жүргүзүлөт.
Бишкектеги "Тамчы" СФИТинин филиалы эл аралык инвестициялык механизмдерди ишке киргизүүнү тездетип, Кыргызстанды Борбордук Азиянын регионалдык финансылык борбору катары беделин бекемдөөгө мүмкүнчүлүк берет.
Саясий эрки менен бул долбоор жакынкы жылдарда өлкөнүн экономикасына инвестиция тартуунун негизги куралына айланат.
Концепция, юридикалык модель жана инвесторлорду каттоо механизмин мамлекеттик органдардын кызыгуусу болсо, сунуштоого болот", - деп кошумчалады Кулов.
фото www
