Ал, Кыргызстан президенти тарабынан коргонуу жөндөмүн күчөтүү үчүн көрүлгөн чаралар Афганистандагы кыйын кырдаалда өтө маанилүү деп эсептейт.
Феликс Кулов Афганистандагы учурдагы кырдаал жана ага байланыштуу Борбордук Азия үчүн коркунучтар тууралуу өз пикирин социалдык тармактарында билдирди.
Анын айтымында, Пакистандын коргоо министри Хаваджа Мухаммад Асиф акыркы билдирүүсүндө куралдуу кагылышуу талибдер менен “ачык согуш” экенин фактически тастыктады. Ал ошондой эле Пакистан “50 жыл бою беш миллион афганды кабыл алганын” жана “бүгүн миллиондогон афгандыктар Пакистанда жашоосун камсыздап жатканын” эске салды.
Кулов министрдин сөздөрү жөн гана эмоционалдык риторика эмес, бул бүткүл регионго таасир этүүдө болгон терең процесстерди чагылдырат деп баса белгиледи.
Куловдун маалыматы боюнча, учурда Афганистанда 20 миңден 23 миңге чейин жоокер бар, алардын көбү чет өлкөлүк наёмниктер. Бул өлкөнүн транснационалдык экстремизм үчүн маанилүү түйүн болуп калганын көрсөтөт.
Мындан тышкары, ал Афганистандагы “Ислам мамлекети - Хорасан провинциясы” (ИГ-Х) сыяктуу көптөгөн радикалдык топтордун ишмердүүлүгүн, алардын саны болжол менен 2 миң жоокерди, “Ал-Каида”, “Техрик-и-Талибан Пакистан” (5-7 миң жоокер) жана башкаларды белгиледи.
БАЭнин эксперттеринин баалоосуна ылайык, өлкөдө 20дан ашык экстремисттик уюмдар иш алып барууда, ал эми даярдык лагерлери Борбордук Азия менен чектеш түндүк провинцияларында жайгашкан.
Кулов ИГ-Х жоокерлеринин арасында көптөгөн чет өлкөлүктөр, анын ичинде Борбордук Азия өлкөлөрүнүн жарандарын, “уйкудагы клеткаларды” түзүү үчүн үйүнө кайтып келиши мүмкүн экенин белгиледи.
“Коркунуч азыр практикалык, теориялык эмес болуп калды. Тажик-афган чек арасындагы кырдаал кескин начарлады: эгер 2024-жылы 6 куралдуу окуя катталса, 2025-жылы алардын саны 17ге жетти. Тартылган наркотиктердин көлөмү 2,8 тонна болду”, — деп кошумчалады ал.
Кулов ошондой эле ушул жылдын январь айында Тажикстан менен чек арада 18 жана 29-январда эки ири куралдуу кагылышуу болгонун, ал учурда кол салуучулар жок кылынганын, алардын колунда заманбап куралдар, анын ичинде америкалык өндүрүштөгү продукция бар экенин билдирди.
19-январда Кабулдагы кытай ресторанына болгон кол салуу, анын жоопкерчилигин ИГ-Х өзүнө алганын комментарийлеп, Кулов бул афган жеринин коңшу өлкөлөргө жана глобалдык оюнчуларга каршы чабуулдар үчүн плацдарм катары колдонулуп жатканын көрсөтөт деп белгиледи.
Ал ошондой эле Афганистандагы кырдаал боюнча маселелер ОДКБ жана ШОС форумдарында талкууланганын билдирди.
Куловдун пикири боюнча, мындай шарттарда Кыргызстан президентинин коргонуу жөндөмүн күчөтүү, куралдуу күчтөрдү модернизациялоо жана күч структураларын реформалоо боюнча чечимдери актуалдуу гана эмес, ошондой эле өмүр үчүн маанилүү.
фото www
