Талиева донор энергетика секторуна $362,7 млн бөлүүнү пландап жатканын, анын ичинде Камбар-Ата ГЭС-1ди куруу үчүн каражаттар бар экенин билдирди.
«Сапар Исаковдун убагында "Лигласс" ГЭС үчүн $37 млн алганын эсиңердеби? Бул акча акыры жарандардын мойнуна жүктөлдү, биз болсо күнөөлүүлөрдү таба алган жокпуз», - деди ал, учурдагы каржылоо трасттык фонддор аркылуу пландалып жатканын, бирок иштеп жаткан мыйзамдарда тиешелүү аныктамалар жок экенин кошумчалады. «Биз ошол эле катаны кайталабашыбыз керек. V чакырылышта ушундай долбоорлорду өткөрүп жиберген комитеттин төрагалары жоопкерчиликке тартылган учурлар болгон», - деп белгиледи депутат.
Каржы министринин орун басары Нурбек Акжолов сунушталган каржылоо механизмин Дүйнөлүк банк тарабынан бекитилгенин, өнүккөн өлкөлөрдүн салымдарынын бир бөлүгү өнүгүп келе жаткан мамлекеттерге бөлүнөрүн түшүндүрдү.
Эске салсак, 2012-жылы Кыргызстан менен Россия Верхне-Нарын ГЭС каскадын куруу боюнча келишимге кол койгон, ал төрт станцияны камтыйт. Бирок 2015-жылдан кийин Россиядагы экономикалык кризиске байланыштуу курулуш токтоп калды, бул инвесторлордун келишимдин шарттарын аткаруусуна тоскоол болду. 2016-жылдын башында Кыргызстан, президент Алмазбек Атамбаевдин демилгеси менен, россиялык тарап менен келишимди бузуп, ошол убакка чейин долбоорго салынган $37 млн карыз болуп калды.
2017-жылдын июнь айында Атамбаев долбоорду ишке ашыруу үчүн жаңы инвестор табылганын билдирди, ал эми 10-июлда инвестициялык келишимге кол коюу учурунда каскадды куруу боюнча милдеттенмелерди алган компания белгилүү болду, ал чехиялык Liglass Trading CZ s. r. o. болуп чыкты.
Келишимге кол коюлгандан кийин Чехия жана Кыргызстан президенттери, ошондой эле алардын администрациялары катышкан скандал чыкты. Кыргызстанда чех компаниясы "РусГидро"га $37 млн төлөөнү кечиктирип жатканы айтылды.
2017-жылдын сентябрь айында вице-премьер-министр Дуйшенбек Зилалиев Liglass Trading менен келишимди бузганын билдирип, аталган компаниялардын $1 млн 147 миң гарантиялык төлөмү кыргыз тарапта кала турганын кошумчалады.
2018-жылдын июнь айында жаңы премьер-министр Мухаммедкалый Абылгазиев Жогорку Кенеште берген отчетунда "Лигласс" менен Верхне-Нарын ГЭС каскады сыяктуу кээ бир ийгиликсиз долбоорлор иштин көрсөткүчтөрүнө терс таасир эткенин мойнуна алды. Ал "долбоор жетиштүү деңгээлде иштелип чыккан эмес" жана $37 млн маселеси чечилбегенин белгиледи.
2022-жылдын февраль айында премьер-министр Акылбек Жапаров Верхне-Нарын ГЭС каскады боюнча Россия менен карыз боюнча талаштар аяктаганын, "РусГидро" жана Энергетика министрлиги ортосундагы талаш боюнча $37 млн ички суверендик карызга которуу боюнча макулдашууга жетишилгенин билдирди.
