turkmen.news маалыматтарына ылайык, имарат дээрлик толугу менен бузулган. Жумушчулар дубалдарды бузуу жана аймакты курулуш техникалары менен тазалоо менен алектенишет, ал эми аянтча тосулган. Фундаменттин чөгүп кетиши мүмкүн экендиги тууралуу маалыматтар бар.
Башында Ленин проспектинин (кейин Сапармурата Туркменбаши) жана Энгельс көчөсүнүн (Азади) бурчунда жайгашкан имарат сот катары колдонулган. Анын курулган так күнү белгилүү эмес. Энгельс/Ленин проспекти Ашхабаддын маанилүү артериясы болуп саналат, анда имараттар согуштан кийинки мезгилде жана көз карандысыздык доорунда өзгөчө көңүл бурулуп долбоорлонгон. Совет мезгилинде 1950-жылдарга чейин архитектурада неоклассикалык стиль улуттук дизайн элементтери менен үстөмдүк кылган, андан кийин модернизм популярдуу болгон.
Түркмөнстандын биринчи президенти Сапармурат Ниязов бул имаратты түркмөн маданий мурастарына жана өзүнүн "Рухнама" китебине арноону чечкен. Реконструкцияны Polimeks жетекчилигиндеги түрк компаниялары жүргүзгөн, анын жүрүшүндө оригиналдуу неоклассикалык стиль сакталган, үчүнчү кабат кошулган, мүнөздүү купол менен, ал эми ичинде көргөзмө жана конференция залдары уюштурулган. Фасаддар ак мармормен капталган, бул үчүн 12 миң квадрат метр материал талап кылынган.
Маданий мурас борбору (Medeni Miras Merkezi) 2002-жылы бул жерде ачылган, ал эми кийинчерээк Түркмөнстандын Илимий Академиясы калыбына келтирилгенден кийин Археология жана Этнография Институту болуп өзгөртүлгөн. 2019-жылы Гурбангулы Бердымухамедов аны Тарых институту менен бириктирип, жаңы Тарых жана Археология Институту түзүлгөн, азыр ал Сапармурата Туркменбаши проспектиси, 18 дарегинде, бузулган имараттан 100 метр алыстыкта жайгашкан.
Эски имараттын фундаменти жаңы кабаттын жана оор мармор каптоонун кошумча жүгүн көтөрө албай калган болушу мүмкүн. Ошол эле учурда, президенттик сарайдан үч кварталда жайгашкан борбордук аймак кимдер үчүн болсо да кызыктуу болушу мүмкүн. Жергиликтүү бийликтер коомчулукка өз ниеттерин билдирбейт. Институттун ордуна эмне курулары белгисиз.
Эскертүү керек, үч жума мурун Ашхабадда "Дайхан" мейманканасы (буга чейин "Колхозчи" деп аталган) бузулган. Соңку жылдарда мейманкананын коноктору инфраструктуранын эскиришинен улам суу жана электр энергиясы менен камсыздоодо үзгүлтүккө учурагандыктан нааразы болушкан. Бирок, борбордун көптөгөн тургундары имараттын архитектуралык элементтерин, мисалы, колонналарды жана балкондорду баалашкан, аны доордун жана убакыттын улантуусунун символу катары кабыл алышкан.
