Президент мамлекеттик структураларды, мисалы, «Узбекнефтегаз» жана АУГА текшерүү учурунда миллиардыган суммаларды түзгөн ири уурдоолорду аныктаганын белгиледи. 250 миллиард сум ($20,6 млн) деп бааланган жер тилкеси жабык аукциондо 120 миллиард сум ($9,9 млн) баасында сатылганы аныкталды.
Мындай мыйзам бузуулардан улам АУГАнын директору Акмалхон Ортиков кызматтан кетирилди.
«Эгер коррупция бул органдарда көп жылдар бою гүлдөгөн болсо, анда коопсуздук үчүн жооптуу адамдар кайда болду?» — деп суроо узатты президент.
Президент Баходир Курбановго, Мамлекеттик коопсуздук кызматын жетектегенге, «Узбекнефтегаз» жана АУГАнын көзөмөлүнө жооптуу кызматкерлердин аракеттерин иликтөөнү тапшырды.
Мындан тышкары, президент салык салуу тармагындагы олуттуу мыйзам бузууларга көңүл бурду. Ал бюджеттик каражаттарды жоготуу учурлары көбөйгөнүн, бул кошумча нарк салыгын (КНС) жогорулатуу аркылуу болорун билдирди. Өткөн жылы 20 инспекторго КНСди мыйзамсыз кайтаруу боюнча кылмыш иши козголгон.
Натыйжада, жыйындын жыйынтыгында бул багытка жооптуу болгон Салык комитетинин биринчи орун басары Мубин Мирзаев кызматтан алынган чечими кабыл алынды.
Ташкентте абал өзгөчө кооптуу: экономикадагы көлөкө сектор 60 трлн сум ($4,9 млрд) жетип, жыл сайын бюджетке 7,5 трлн сум ($619 млн) жоготууга алып келет.
Кээ бир акциз төлөөчүлөр өндүрүш жана сатуу көлөмдөрүн жашырып, бул фискалдык төлөмдөргө терс таасирин тийгизет. Баш калаадагы 30 миңден ашык КНС төлөөчү бир да сум төлөбөйт, соода жана кызмат көрсөтүү тармагындагы кассалык аппараттардын төрттөн бир бөлүгү колдонулбайт.
Кээ бир салык инспекторлору фактически ишкерлерге «колдоо көрсөтүшөт». Өткөн жумада Мирзо-Улугбек районунун салык инспекциясынын начальниги Дилшод Усманов кызматтан алынган, ага каршы кылмыш иши козголгон. Ал 315 млн сум ($26 миң) уурдап, уурдоо жана кылмыштуу аракеттерге аралашкан.
Мындан тышкары, «Чорсу» жана «Малика» базарларында салык төлөө дисциплинасын абдан төмөн. 1500 катталган ишкердин ичинен болгону төрттөн бири өз милдеттерин аткарат, көпчүлүгү салык төлөөдөн качышат. Натыйжада, салыкчылар адал ишкерлерден жетишпеген суммага компенсация төлөшөт, 46 миңден ашык уюмдан 876 млрд сум ($72,3 млн) ашыкча сумма өндүрүлөт.
Жогоруда аталган көйгөйлөрдү эске алып, президент Ташкент шаардык мамлекеттик салык башкармалыгынын начальниги Юнусжон Насимжановду жана Шайхантахур районунун салык инспекциясынын жетекчиси Хожиакбар Муллажановду кызматтан алууну тапшырды, алардын ишмердүүлүгүн мыйзамдуулукту калыбына келтирүү максатында изилдөө үчүн.
Ошондой эле бүгүн Ганиев, Башкы прокуратуранын алдындагы Департаменттин шаардык башкармалыгынын орун басары, ишкерлерге салык төлөөдөн качууга жардам бергендиги үчүн кызматтан бошотулду. Президент Фаррух Пулатова, Өзбекстан НКнын төрагасына, Ташкенттин бардык райондук инспекцияларынын башчыларын кызматтан алып, убактылуу кызматтарга которууну тапшырды.
