Жаңы өз ара аракеттешүү форматы
АКШнын Түштүк жана Борбордук Азия боюнча атайын элчиси Серджио Горанын билдирүүсүнө ылайык, АКШ жакынкы жылдарда Борбордук Азиядагы экономикалык катышуусун көбөйтүүнү пландап жатат. Ал бул регион америкалык бийликтер үчүн экономикалык саясаттагы өзгөрүүлөрдүн алкагында кайрадан актуалдуу болуп калганын белгиледи.Министр кошумчалады, АКШнын катышуусу, жергиликтүү бизнесмендердин активдүү катышуусу менен, инвесторлордун ишенимин бекемдөөгө жардам берет жана соода, инвестициялар жана технологиялык кызматташуу үчүн жаңы горизонтторду ачат.
Премьер-министрдин биринчи орун басары Данияр Амангельдиев бардык мамлекеттер Кыргызстан, АКШ, Казакстан, Тажикстан, Түркмөнстан жана Өзбекстандын лидерлери тарабынан белгиленген практикалык аракеттерге өтүп жатканын баса белгиледи. Белгиленген тапшырмаларды ишке ашыруу конкреттүү долбоорлор жана өнөктөштүк аркылуу жүргүзүлөт.
Гора АКШнын аракеттери "нелегал миграцияны токтотууга жана виза контролун күчөтүүгө" багытталганын белгиледи. Америкалык тарап региондогу бардык мамлекеттер менен электрондук соода жана транспорт сыяктуу ар кандай тармактарда бизнес байланыштарын активдүү өнүктүрүүнү көздөп жатат. Анын айтымында, мындай стратегия АКШ үчүн да, Борбордук Азия өлкөлөрү үчүн да пайдалуу болот.
Жогорку технологиялар паркынын директору Азис Абакиров жогорку технологиялар продукциясынын экспорту 70 өлкөгө, АКШга артыкчылык менен жүргүзүлүп жатканын белгиледи. Соңку үч жылда Кыргызстандан жүздөн ашык стартап Кремний өрөөнүнө жөнөтүлгөн. Ал виза чектөөлөрү өлкөнүн IT тармагы үчүн олуттуу көйгөй экенин, ал эл аралык жасалма интеллект рыногунда маанилүү орунду ээлөөгө аракет кылып жатканын баса белгиледи.
Абакиров кошумчалады: "Биз өнөктөштөр менен сүйлөшүүлөрдү жүргүзүп, стартаперлер үчүн виза процедураларын жеңилдетүүгө үмүттөнүп жатабыз. Бул таланттуу адистер үчүн Кыргызстанда гана эмес, башка өлкөлөрдө да маанилүү маселе".
Америкалык бизнесмендер жана чиновниктер форумда бар болгон көйгөйлөрдү моюнга алышты, бирок чектөөлөрдү жоюу боюнча конкреттүү убадалар айтылган жок. Натыйжада тараптар чечимдерди табуу үчүн талкууну улантууга макул болушту.
Ошондой эле электрондук соода тармагында кызматташуу маселелери талкууланды, ал жакта регион аралык өз ара аракеттешүүнү тездетүү үчүн тоскоолдуктарды, чектөөлөрдү жоюу жана эл аралык транзакцияларды маркетплейсларда оптимизациялоо зарылдыгы белгиленди.
Бишкектеги форум Борбордук Азиянын АКШ үчүн негизги приоритеттеринин катарына кайтып келгенин, жеке секторго жана конкреттүү долбоорлорго басым жасалганын тастыктады, бирок салттуу дипломатияга эмес. Бирок, виза чектөөлөрү адамдардын жана компаниялардын мобилдүүлүгү үчүн олуттуу тоскоолдук болуп калууда. Америкалык тараптан көйгөйдү моюнга алууга карабастан, тез арада чечимдер сунушталган жок — "B5+1" форматы үчүн убакыт сыноосу турат. Сөздөрдүн жөн гана бош убадалар болуп калбашына жана Борбордук Азия менен АКШнын ортосундагы өз ара аракеттешүүнү чындап бекемдөөсүнө үмүттөнүү гана калды.
