Алгачкы төлөмдөр 2026-жылдын 1-июлунда башталат. Социалдык саясат министрлиги жакын арада жөлөк пулду алуу үчүн керектүү документтер жана процесс тууралуу маалыматты жарыялай турганын убадалады.
"Биз төлөмдөрдү ишке ашыруу механизмдери боюнча башка мамлекеттик органдар жана "Тундук" менен кызматташып иштеп жатабыз", - деп билдиришти министрликтен, бардык процесс онлайн режиминде жеткиликтүү болорун белгилешип, мамлекеттик мекемелерге баруунун зарылдыгын жокко чыгарарын кошумчалашты.
1 200 сомго кандай сатып алууларды жасаса болот?
Жаңы жардамды эмне үчүн сарптоого болорун аныктоо үчүн, биз Бишкектеги Ош базарына бардык. Бул жерде балдардын комбинезондору 600 сомдон башталат, ал эми сапаттуу моделдери 1 500 сомдун тегерегинде турат. Жаңы төрөлгөндөр үчүн штанишки 150 сомго сатып алса болот, ал эми шапкалар 80–100 сомго турат.Подгузниктердин баасы брендге жана өлчөмгө жараша өзгөрүп турат: 36 даана турган упаковка болжол менен 450 сом, ал эми 48 даана турган упаковка 1 300 сомдун тегерегинде.
Бир дарыканадан балдардын аралашмасынын баасы упаковкасына жараша 500дөн 900 сомго чейин өзгөрөт. Кымбат бренддер 2 500 сомго чейин бааланат.
Ата-энелердин бир балага болгон чыгымдары кандай?
Ата-энелер балдарына болгон чыгымдарын ар кандай баалашат. Кээ бирлери үч айлык бала үчүн подгузниктерге айына 2 000 сом сарптай турганын билдиришет, ал эми башкаларынын чыгымдары тамак-аш, кийимдер, няня кызматтары, оюнчуктар, сейилдөө жана медициналык препараттарды камтып, айына 100 000 сомдон ашып кетиши мүмкүн.Неге жөлөк пул бардыгына берилет?
Президент Садыр Жапаров жөлөк пулду киргизүү чечими кичинекей балдары бар үй-бүлөлөрдү колдоо жана балдардын кедейлигин азайтуу үчүн жарандардын кайрылуусуна жооп катары кабыл алынганын түшүндүрдү.Ал ошондой эле мүмкүн болгон жосунсуздук тууралуу эскертти, бирок жөлөк пул ар бир бала үчүн жеткиликтүү болушу керектигин белгиледи.
"Биз мамлекеттин аз муктаждыгы бар адамдарга бир аз ашыкча жөлөк пул төлөгөнүн каалайбыз, бирок чындап муктаж болгон бир бала жардамсыз калбашы керек", - деп баса белгиледи президент.
Эксперттердин пикири
Назгуль Турдубекова, "Балдардын укуктарын коргоо лигасы" уюмунун негиздөөчүсү, үч жашка чейинки бардык балдарга жөлөк пул берүү чечими цивилизациялуу өлкөлөрдө кеңири колдонулуп жаткан оң кадам экенин белгиледи. Жөлөк пулдун 1 200 сомдук өлчөмү кичине болсо да, ал аны келечекте инфляцияны эске алып көбөйтүүнү сунуштады.Эксперт универсалдуу төлөмдөр дискриминацияны жана коррупцияны жоюуга көмөктөшөрүн баса белгиледи, анткени үй-бүлөлөр жөлөк пул алуу учурунда кыйынчылыктарга дуушар болушкан. "Мурда көптөгөн аялдар документтердин жетишсиздиги же төмөнкү билим деңгээли себептүү жардам ала алышпады, бирок эми мындай колдоо бардыгына жеткиликтүү болот, бул социалдык адилеттүүлүккө карай маанилүү кадам", - деп кошумчалады.
1 200 сом балага толук камсыз кылууга мүмкүнчүлүк бербесе да, көптөгөн үй-бүлөлөр үчүн бул негизги чыгымдардын, мисалы, подгузниктер же жаңы кийимдерди жабууга жардам берүүчү зарыл колдоо болуп калат.
Ошондой эле Кыргызстанда "Балага сүйүнчү" аттуу 4 000 сомдук бир жолку жөлөк пул жана аз камсыз болгон үй-бүлөлөр үчүн "Үй-бүлөгө жардам" программасы бар экенин белгилөө керек. "Бала ырысы" төлөмү бар болгон жардам чараларына кошумча булак болуп калат.
