Ал изилдөөлөргө ылайык, психикалык оорулардын негизги себептери төмөнкүлөр экенин белгиледи: хроникалык стресс, кедейчилик, финансылык туруктуулуктун жоктугу, миграция, үй-бүлөлүк ажырашуу, үй-бүлөдө зомбулук, алкоголизм (көбүнчө эркектерде), жаракаттардын кесепеттери, өспүрүмдөр арасында буллинг, жалгыздык, стигматизация жана медициналык жардамга кеч кайрылуу.
Тийиштүү материалдар Неге өспүрүмдөр жалгыз, "идеалдуу" ата-эне болуу коркунучтуу
№ 6 үй-бүлөлүк медицина борборунун психиатры Борис Ли билдиргендей, психикалык оорулардын түрлөрү ар түрдүү, жана универсалдык белгилер жок. Мисалы, депрессия учурунда жашоого болгон кызыгуунун жоголушу, социалдык активдүүлүктүн төмөндөшү, туруктуу депрессиялык маанай жана жардамсыздык сезими сыяктуу симптомдор пайда болушу мүмкүн.
Дүйнөлүк саламаттык сактоо уюмунун маалыматына ылайык, депрессия жана тынчсыздануу сыяктуу көйгөйлөргө көбүнчө жаштар жана орто жаштагы адамдар туш болушат, ал эми кары адамдарда деменция жана когнитивдик бузулуулар кеңири таралган.
2025-жылдын сентябрь айында мурдагы саламаттык сактоо министри Эркин Чечейбаев Кыргызстан калкынын болжол менен 11%ы ар кандай психикалык оорулардан, анын ичинде тынчсыздануу, депрессия жана өз жанын кыйуу коркунучунан, ошондой эле алкоголго, тамекиге же наркотиктерге көз каранды болуудан жабыркаарын билдирди.
Бул көйгөйлөргө жооп катары Кыргызстанда психикалык ден соолук боюнча узак убакыттан бери биринчи улуттук стратегия иштелип чыгууда. Баштапкы медициналык жардам чегинде үй-бүлөлүк дарыгер, психиатр, психолог жана патронаждык медсестрадан турган көп тармактуу командалар түзүү пландалууда.
