Укук коргоо уюму "Интербилим-Ош" өткөн жылы инфраструктуралык долбоорлорду ишке ашыруу процессинде мэрия бул үй-бүлөлөрдүн жерлерин алып, үйлөрүн бузганын билдирди. Анын ордуна аларга муниципалдык ипотекалык ишкана тарабынан курулган Краснофлотская көчөсүндөгү жаңы көп кабаттуу үйдө батирлер сунушталган. Бардык 66 үй-бүлө алмашууга макул болуп, жаңы турак жайга көчүштү.
Бирок мэрия жаңы батирлерди квадрат метри $950 деп баалап, бул эски жеке үйлөрдүн баасынан кыйла жогору. Натыйжада, мэрия ипотека аркылуу компенсация талап кылган чоң айырма пайда болду.
Эгемендик укуктардын бузулушу
Тургундар нааразычылыгын билдиришти: "Биздин бузулган үйлөрдүн кандай бааланганы тууралуу эч ким бизди маалымдаган жок. Жаңы батирлер ашыкча бааланган, эми биз алар үчүн кошумча төлөшүбүз керек. Бизге айырма 2,5 миллион сом экендиги айтылды, жана 10-15 жылга ипотека алууга сунушталды. Биз, жөнөкөй адамдар, нааразыбыз. Биз алмашууга макул болдук, аны теңдеш деп эсептедик, бирок мэрия көчүү үчүн өтө кыска мөөнөттөрдү белгиледи — болгону бир жума. Биз көптөгөн нерселерди калтырдык, кээ бирлерин саттык, кээ бирлерин бердик", - деп бөлүштү тургундар.Укук коргоочулар мындай кырдаалдардын Ошто мурдагы шаар жетекчилигинин саясатынын чыр-чатагынан улам болуп жатканын баса белгилешти.
Алар кошумчалашты: "Эгер мэрия алынган үйлөрдүн ордуна турак жай берсе, бул мыйзам боюнча келишимде көрсөтүлүшү керек. Бузулган үйлөрдөн кийин бир жылдан соң айырманы жабууну талап кылуу мыйзамга жана акылга сыйбайт".
24-мартта нааразы болгон жарандар мэриянын алдына чогулуп, маселени чечүүнү жана жаңы турак жайга болгон укуктарын легалдаштырууну талап кылышты, бул мурдагы мэр тарабынан убадаланган.
Мэриянын жообу
Ош шаарынын вице-мэри Шумкарбек Пайзиев "Азаттык" басылмасына берген интервьюсунда бул кырдаал шаардык кеңештин кийинки сессиясында талкууланарын билдирди."Шаардык кеңештин эрежелерине ылайык, ипотека боюнча турак жай жарандарга, Ошто катталган жана кезекте турган жарандарга берилет. Азырынча бузулган үйлөрдүн ээлерине турак жай берүү боюнча нормалар жок. Биз алардан батирлерди бошотууну талап кылган жокпуз, алар ошол жерде жашай берсин. Биз Краснофлотская көчөсүндөгү үйлөрдүн бир блокун бузулган үйлөрдүн ээлерине жана театрдын кызматкерлерине өткөрүүнү сунуштайбыз. Эгер бул сунуш колдоого алынса, анда биз акчалай компенсация же алмашуу маселелерин талкуулайбыз", - деп белгиледи вице-мэр.
МИКтын банкроттук коркунучу
Журналист Ыдырыс Исаковдун маалыматына ылайык, Муниципалдык ипотекалык компания (МИК) банкроттук коркунучунда, ал мурда шаардагы эң кирешелүү ишканалардын бири болгон.Анын айтымында, өткөн жылы жай мезгилинде батирлер жаш артисттерге жана үйлөрү бузулган жарандарга берилген, бирок бул тиешелүү документтерсиз болгон. Батирлер акысыз берилген, ал эми МИК киреше табышы керек болчу. Эгер кырдаалды өзгөртпөсө, компания банкрот болуп, адамдарды чыгарууга туура келет", - деп кошумчалады ал.
Токторбаевдин кызматтан кетишинен кийинки абал
2025-жылы Ошто жаңы жолдорду куруу, эскилерин кеңейтүү, парктарды түзүү жана муниципалдык турак жай куруу боюнча масштабдуу инфраструктуралык долбоорлор башталды. Натыйжада жүздөгөн жеке үйлөр бузулду. Тургундар мэрия мыйзамсыз иш алып барганын, алардын жерлерин жазуу түрүндө маалымдамай жана көз карандысыз баалоо процедурасын өткөрбөй алып жатканын билдиришти. Ошол эле учурда мэрия оозеки убадаларды берип, жарандардын укуктары документалдык түрдө бекитилген эмес.Ош шаарындагы борбордук жерлери алынган кээ бир жарандар шаар четиндеги "Эне-Сай" жаңы конушунда турак жай алышса, башкалары муниципалдык компания тарабынан курулган батирлерге көчүштү.
Женишбек Токторбаевдин кызматтан кетишинен кийин куруучулар бул масштабдуу иштер мыйзам бузуу менен жүргүзүлгөнүн билдиришти: мэрия компанияларды долбоорлорго катышууга мажбурлаган, келишимдерди түзбөй жана документтерди артка карата толтурган. Ошондой эле аткарылган иштер үчүн подрядчиктерге 12 миллиард сомдук карыз бар. Суу жана автотранспорт башкармалыктары 2,7 миллиард сомдук кредит алуу үчүн кепилдикке коюлган.
Учурда Счеттук палата мэриянын финансылык ишмердүүлүгүн текшерүүдө, ал эми курулбаган объектилер Курулуш министрлигине өткөрүлдү.
Башкы беттеги сүрөт: "Азаттык".
