Роза Айтматова, белгилүү кыргыз жазуучусу Чингиз Айтматовдун эжеси жана Кыргызстандагы билим берүү тармагында эмгеги сиңген кызматкер, коомчулукта жана интернетте анын атына байланыштуу өсүп жаткан спекуляциялар жана ушактарга жооп катары билдирүү жасады.
Ал акыркы убакта Чингиз Айтматовдун аты терс контекстте талкууланып жатканын белгилеп, анын жашоосу, чыгармачылыгы жана коомдук ролу тууралуу көптөгөн каршы пикирлер жана, Роза белгилегендей, жалган билдирүүлөр айтылып жатканын айтты. Жазуучунун эжеси болуп жаткан окуяларга байланыштуу терең тынчсыздануусун билдирип, баарын «маркумдун эсин тынчсыздандыруудан алыс болууга жана анын атын саясий жана коомдук конфликттерде пайдаланбоого» чакырды.
Анын айтымында, Чингиз Айтматовду 1990-жылы Ошто болгон окуяларга айыптоо аракеттери, ошондой эле «кыргыз тилине көңүл бөлбөй жатканы» жана анын саясий көз караштарынын бир тараптуулугу тууралуу айыптоолор өзгөчө оор кабыл алынат.
Роза Айтматова 1990-жылы анын агасы Москвада болгонун жана мамлекеттер ортосундагы мүмкүн болгон конфликттен качуу үчүн Өзбекстандын президенти Ислам Каримов менен жолугушканын тактады. Анын айтымында, бул жолугушуу узбек тараптын Кыргызстанга аскер киргизбөө убадасын берүүсүнө алып келген, бул Розанын ишениминде Борбордук Азияда ири конфликттин алдын алууга жардам берген.
Ал ошондой эле Чингиз Айтматовдун Аскар Акаевди президенттикке шайлоодо негизги роль ойногону тууралуу ушактарды четке какты, бул чечим Жогорку Кеңештин депутаттары тарабынан кабыл алынганын, ал эми жазуучу ошол учурда өлкөнүн сыртында болгонун белгиледи.
Роза Айтматова ошондой эле тил маселелери боюнча комментарий берип, Чингиз Айтматов кыргыз тилин эркин сүйлөгөнүн жана өз чыгармаларын туулган тилинде жазууга баштаганын айтты. Анын айтымында, орус тилине өтүү 1950-жылдардын аягында совет бийликтери тарабынан куугунтуктан улам мажбурлуу болгон, кыргыз тилинде анын чыгармаларын жарыялоо фактически бөгөттөлгөн. Поэт Александр Твардовский аны колдоп, «Жаңы дүйнө» журналында жарыялоону сунуштаган.
Мындан тышкары, Роза Чингиз Айтматовдун динден алыс болгондугу тууралуу билдирүүлөрдү да четке какты. Ал алардын үй-бүлөсүнүн диний салттары тууралуу айтып, жазуучу исламга урмат менен мамиле кылып, маанилүү жөрөлгөлөрдү аткарып, Кудайга чын жүрөктөн ишенгенин белгиледи.
Ал өз кайрылуусунда баарын биримдикти сактоого жана провокацияларга алдырбоого чакырып, ушактардын таралышы гана талаш-тартышка алып келерин баса белгиледи.
«Аны даңазалоо да, каралоо да туура эмес. Чингиз Айтматов тынчтыкта жатсын», — деп жыйынтыктады ал.
