«Климаттык технологиялар тармагында иш алып барган монголдук URECA стартапы Улан-Батордун юртада жашаган тургундарын көмүр энергиясынан күн энергиясына өткөрүү менен алектенет. Бул демилгеге Европалык реконструкция жана өнүктүрүү банкынын (ЕБРР) Star Venture программасынан колдоо көрсөтүлдү», — деп билдирет bne IntelliNews басылмасы.
Улан-Батордун юрта аймактарында көмүр мештерин колдонуу бул шаарды дүйнөдөгү эң булганган шаарлардын бири кылды. ЕБРРдин маалыматы боюнча, 10-февралда URECAнын пилоттук долбоорун колдоо тууралуу маалыматта ар бир үй-бүлө жылына орто эсеп менен 12ден 13 тоннага чейин углерод диоксидин чыгарууда.
Банктын маалыматына ылайык, URECA климаттык чечимдерин натыйжалуу масштабдоого жеткен.
«Биз ойлонуп калдык: „Эгерде кайра жаңылануучу энергия тармагындагы ири компаниялар эмиссияларды азайтуу аркылуу углерод кредиттерин жаратып, андан кийин кошумча киреше алуу үчүн сатса, анда традициялык монгол юрттарындагы тургундар көмүрдөн күн энергиясына өтүп, ошол эле нерсени кантип жасай алышат?“» — деди URECAнын негиздөөчүлөрүнүн бири Орчлон Энхцэцэг.
Негиздөөчүлөр Орчлон Энхцэцэг, Амар Баатарцогт жана Өнөрбат Эрдэнэмөнх климаттын өзгөрүшүнө каршы күрөш жогору жактан төмөн жакка болушу керек деп ишенишет, бирок таза энергияга өтүү эң көп зыян тарткан адамдардан башталышы керек, деп белгилешет ЕБРРдин маалыматы.
2025-жылга чейин URECAнын технологиялары болжол менен 200 үй-бүлөнү камтышы пландалууда. Компаниянын амбициялуу максаты — 2030-жылга чейин 100 000ден ашык үй-бүлөнү өз чечимдерине өткөрүү. Банктын баамында, бул жылына 1,3 миллион тонна CO₂ эмиссиясынын азайышына алып келет жана Улан-Батордун аба булганышын 70% дан ашык төмөндөтөт, бул кээде өлүмгө алып келет.
Эки жылдык сыноолор жана пилоттук долбоорлорду ишке ашыруудан кийин URECA көмүргө көз каранды үй-бүлөлөргө кайра жаңылануучу энергия булактарына өтүүгө мүмкүндүк берген колдонууга даяр системаны иштеп чыкты, бул процессти каржылоону камсыз кылат.
Орчлон климаттык технологияларды киргизүүдө баа негизги аспект экенин белгиледи. Ошондуктан команда ишенимдүү жана жеткиликтүү технологияны түзүүгө аракет кылууда, аппараттык жана программалык чечимдерди өз алдынча изилдөө жана иштеп чыгуу менен.
URECAнын инфраструктурасы Орчлон белгилегендей, «арзан, жөнөкөй, бирок сапаттуу түзмөктөрдүн» айкалышын камтыйт, анын ичинде күн панелдери, инверторлор жана электр жылыткычтары, контролдоо жана мониторинг технологиялары менен интеграцияланган. Бул технологияларга IoT сенсорлору, жасалма интеллект жана энергияны кайра жаңылануучу энергияга өтүү учурунда реалдуу убакытта энергияны пайдаланууну көзөмөлдөөчү башка инструменттер кирет.
Практикада URECA системалары юрттарды жылытууга, күн панелдерин жана батарейкаларды орнотууга, ошондой эле абанын сапатын, нымдуулук деңгээлин жана башка көрсөткүчтөрдү беш мүнөттүн ичинде мониторингдөө үчүн интеллектуалдык сенсорлорду киргизүүгө мүмкүндүк берет, бул күнү көмүрдүн күйүшү болуп жатабы же жокпу, аны көзөмөлдөйт.
Эмиссияларды азайтуу автоматтык түрдө эсептелет, туруктуу текшерилет жана URECA платформасы аркылуу монетизацияланат. Бул үй-бүлөлөргө өздөрү жаратып жаткан углерод кредиттери аркылуу кайра жаңылануучу энергия булактарына өтүүнү каржылоого мүмкүнчүлүк берет, деп белгиленет ЕБРРдин билдирүүсүндө.
Бардык түзмөктөр байланышта, бул URECA технологиясына ар бир үй-бүлөнү кичинекей виртуалдык электр станциясына айлантууга мүмкүндүк берет, аны көзөмөлдөп, башкарууга болот.
«Үй-бүлөлөр электр тармагына синхрондуу режимде иштей алат, жогорку жүктөмдү жаратуудан качып, тармак кысымга учураганда өз алдынча болушат», — деп кошумчаланды пресс-релизде.
перевод: MiddleAsanNews
