Эл аралык базарларда эттин баасынын кескин жогорулашы тууралуу болжолдордун фонуна карата, агробизнесмен Бакытбек Мамытканов, Кыргызстандын агрохолдинги менен биргеликте, өлкөдөгү абалды стабилдештирүү үчүн шашылыш программа ишке киргизүү боюнча сунуш киргизди.
Ал оперативдүү чараларсыз, Кыргызстанда эттин баасы кескин жогорулашы мүмкүн экенин, бул инфляциялык басымды күчөтөрүн белгиледи.
2 миллиард сом бөлүүнүн зарылдыгы
Сунуштун негизги идеясы – ири мүйүздүү малды (ИММ) семиртүү боюнча атайын долбоорду ишке ашыруу үчүн 2 миллиард сом бөлүү. Бычактарды сатып алуу дароо башталышы керек, ал эми семиртүү Чүй облусундагы бар болгон аянтчаларда уюштурулат.
Мамыткановдун белгилөөсү боюнча, бардык зарыл болгон жайлар жана инфраструктура даяр. Эгерде каржылоодо кечигүү болсо, ишкерлер мамлекеттен макулдук алгандан кийин дароо ишке киришүүгө даяр.
- Бизде семиртүү үчүн жайлар бар. Биз бычактарды сатып алууга жана интенсивдүү семиртүү процессин баштоого даярбыз. Эки айдан кийин биз базарга эт сунуштай алабыз, - деп кошумчалады ал.
Бишкекте жеткиликтүү баада эт сатуу
Долбоор Бишкекте 11 адистештирилген соода түйүнү аркылуу социалдык баада этти сатуу боюнча ишке ашырылат. Инициаторлор продукциянын баасы орто базардык баадан төмөн болорун, түз жеткирүүлөр аркылуу, делдалдарсыз жана соода үстөмдүктөрү жок экенине ишенишет.
Мамытканов бааларды кармап туруунун механизмине көңүл бурат, бул убактылуу акция эмес.
- Эгер азыр эттин баасын төмөндөтүү боюнча чаралар көрүлбөсө, бул инфляциянын күчөшүнө алып келиши мүмкүн. Мен президентке дароо ишке ашырылуучу кризиске каршы долбоорду сунуштайм, - деп белгиледи ал.
Экономикалык негиздеме
Инициаторлордун эсептөөлөрүнө ылайык, 2 миллиард сомду инвестициялоо эттин жетиштүү көлөмүн тез арада түзүүгө жана ички базарда сунушту көбөйтүүгө мүмкүндүк берет. Интенсивдүү семиртүү циклы болжол менен 8-9 жумага созулат, бул баа абалына тез таасир этүүгө мүмкүндүк берет.
Экономикалык натыйжалар бир нече багытта көрүнөт:
эттин ички базарда сунушунун көбөйүшү;соодада баа басымын төмөндөтүү;азык-түлүк инфляциясын кармап туруу;отечестволук малчыларды кепилденген сатуулар аркылуу колдоо.
Долбоордун инициаторлору, туруктуу эмес дүйнөлүк абалдын фонуна карата, проактивдүү аракет кылуу керектигин, баалардагы болгон өзгөрүүлөргө жооп бербестен, иш-аракет кылуу керектигин эсептешет.
Мамлекет тарабынан колдоо зарыл
Мамытканов программаны ишке киргизүү үчүн президенттин жана өкмөттүн деңгээлинде эттин баасын стабилдештирүү боюнча атайын токтом кабыл алуу зарылдыгын негизги маселе катары эсептейт.
Ал долбоордун идеясы 2021-жылдан бери талкууланып жатканын, бирок азырынча расмий түрдө каралбаганын кошумчалады.
Эми акыркы чечим өлкө жетекчилигинин позициясынан көз каранды. Ошентсе да, инициативаторлор учурдагы дүйнөлүк азык-түлүк рыногундагы абалды эске алып, программаны дароо ишке киргизүүнү талап кылышат.
Бул долбоор Кыргызстан боюнча масштабдандырууга ылайыктуу пилоттук долбоор болушу мүмкүн, ошондой эле өлкөдөгү мал чарбачылыгында олуттуу өзгөрүүлөрдү баштоого түрткү берет.
